สต๊อปวาล์ว มินิวาล์ว มินิบอลวาล์ว ล้วนเป็นวาล์วน้ำ ทำหน้าที่ปิด/เปิดน้ำ หรือหยุดน้ำ ตามชื่อที่แปลเป็นไทยตรงตัวก็น่าจะได้ความหมายว่า วาล์วหยุดน้ำ หรือ ก๊อกหยุดน้ำ ซึ่งมันทำหน้าที่ตามความหมายของมันจริงๆ ส่วนมินิวาล์ว ก็เป็นชื่อแบบกลางๆ ที่ให้ความหมายตรงๆ ว่าวาล์วน้ำขนาดเล็กๆ กระทัดรัด ส่วนมินิบอลวาล์ว ก็ทำหน้าที่เป็นสต๊อปวาล์วเหมือนกัน เพียงแค่ประเภทของวาล์วแบบนี้ ตัวมันเป็นเหมือนก๊อกบอลวาล์วขนาดย่อส่วนลงมา

เราๆ ท่านๆ ใครๆ ก็คุ้นเคยกับการใช้งานก๊อกน้ำดี ชีวิตประจำวันของเรา วนเวียนอยู่กับการเปิดปิดก๊อกน้ำ วันนึงๆนับครั้งไม่ถ้วน ถ้าเป็นห้องน้ำบ้านเรา ก๊อกน้ำก็จะทำหน้าที่รับภาระการเปิดปิด ของคนจำนวนไม่กี่คน ถ้าเป็นห้องน้ำสาธารณะ ก๊อกน้ำก็ต้องรับศึกมากหน่อย จำนวนคนเปิดปิดก๊อกน้ำ จะมีจำนวนนับสิบ นับร้อย หรือนับพัน ในแต่ละวัน ขึ้นอยู่กับว่า ก๊อกน้ำนั่น ติดตั้งอยู่ที่ไหน
สต๊อปวาล์ว คือ
วาล์วน้ำตัวเล็กๆ วางขั้นระหว่าง ท่อประปาที่ฝังบนผนังห้องน้ำ กับ ก๊อกน้ำอ่างล้างหน้า, สายฉีดชำระ หรือ หม้อน้ำชักโครก และสาเหตุที่เรามักจะไม่ต่อสายน้ำดี เข้ากับท่อประปาโดยตรง เพราะเวลาที่ก๊อกน้ำอ่างล้างหน้ามีปัญหา หม้อน้ำชักโครกมีปัญหาเรื่องน้ำรั่ว แม้กระทั่งสายฉีดชำระ ชำรุด เราจะสามารถหยุดน้ำ ที่เข้าสู่อุปกรณ์ห้องน้ำชนิดนั้นๆ ที่เกิดปัญหา ด้วยการปิดน้ำที่ สต๊อปวาล์ว ทำให้การใช้น้ำในจุดอื่นๆ ไม่มีปัญหา ไม่ติดขัด
สต๊อปวาล์ว จำเป็นไหม?
ก๊อกน้ำที่ถูกใช้งานเป็นประจำ เปิดปิดบ่อยๆ ก็ต้องสึกหรอ สึกกร่อน ค่อยๆ เสื่อม และเสียหายไป ตามเวลา ตามจำนวนครั้งของการเปิดปิดก๊อกน้ำ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เลย นี่ยังไม่นับถึงการปิดเปิดก๊อกน้ำแรงๆ ของบางท่าน ที่เหมือนกับไม่พอใจใครมา และทำให้อายุก๊อกน้ำสั้นลงไปอีก ซึ่งก๊อกน้ำที่ผ่านการใช้งานเปิดปิดบ่อยๆ ก็จะเริ่มพบกับปัญหารั่วซึม น้ำหยดจากก๊อกน้ำตลอดเวลา และอื่นๆ เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลย

ลองนึกภาพตามนะครับ ถ้าเราเข้าไปในห้องน้ำ ห้องน้ำในห้างสรรพสินค้า ทำธุระส่วนตัวเสร็จแล้ว เดินมาล้างมือที่อ่างล้างมือ แต่เปิดก๊อกน้ำไม่ได้สักตัว เพราะเค้าปิดระบบน้ำ ของก๊อกน้ำอ่างล้างมือทั้งหมด เนื่องจากมีก๊อกน้ำเพียงตัวเดียวเสียหาย น้ำไหลไม่หยุด ถ้าเราเจอกับเหตุการณ์แบบนี้ เราคงต้องหงุดหงิดมากแน่ๆ แต่โชคดีที่มันเป็นเพียงเหตุการณ์สมมุติ ไม่มีทางเกิดขึ้นจริง เพราะว่าก๊อกน้ำแต่ละตัวที่เราเห็นในห้องน้ำนั้น ติดตั้ง สต๊อปวาล์ว (Stop valve) เอาไว้ด้วยทุกตัว
สต๊อปวาล์ว ใช้ยังไง?
สต๊อปวาล์วทำหน้าที่เหมือนเป็น service valve (เซอร์วิสวาล์ว) โดยที่สต๊อปวาล์ว หรือ เซอร์วิสวาล์วตัวนี้ จะถูกติดตั้ง คั่นเอาไว้ ระหว่างข้อต่อท่อน้ำประปาที่ฝังอยู่บนกำแพงห้องน้ำ กับสายน้ำดี ที่ต่อไปยังก๊อกน้ำ (และอื่นๆ เช่น สายฉีดชำระ ถังพักน้ำชักโครก หรือหม้อน้ำชักโครก โถปัสวะชาย) เมื่อก๊อกน้ำตัวใดตัวหนึ่งเกิดปัญหา เสียหาย น้ำไหลไม่หยุด เจ้าหน้าที่ก็จะมาปิด หรือหยุดน้ำ ที่จะไหลไปยังก๊อกน้ำตัวที่เสียหายได้ง่ายๆ ที่ สต๊อปวาล์ว มินิวาล์ว หรือมินิบอลวาล์วก็แล้วแต่ ของก๊อกน้ำตัวนั้นๆ ก๊อกน้ำตัวนั้นก็จะถูกตัดออกจากระบบชั่วคราว รอการซ่อมบำรุงต่อไป ทำให้เราไม่ต้องหงุดหงิดในการใช้น้ำล้างมือ จนหมดอารมณ์ในการเดินช๊อปปิ้งเลย

เข้าใจหน้าที่ของสต๊อปวาล์ว และความสำคัญของมันกันแล้วใช่ไหมครับ ทีนี้ย่อส่วนลงมาที่ห้องน้ำบ้านเรา ซึ่งปัญหาก็ไม่แตกต่างกันมากนัก ถ้าบ้านเราไม่ติดตั้งสต๊อปวาล์วเอาไว้เลย (มินิวาล์ว มินิบอลวาล์ว ก็เหมือนๆ กัน) เมื่ออุปกรณ์สุขภัณฑ์ใดเสียหาย เราอาจจะต้องปิดน้ำทั้งบ้านเอาไว้ก่อน หรือดีหน่อย ก็ปิดเฉพาะน้ำที่เข้าห้องน้ำห้องนั้นเอาไว้ได้ ขึ้นอยู่กับว่าเราออกแบบเดินระบบน้ำภายในบ้านไว้แบบไหน แต่มีปัญหาในการใช้น้ำคืนนั้นแน่ๆ
ลองคิดดูก็แล้วกันว่า ถ้าก๊อกน้ำมีปัญหา เช่น สายน้ำดีแตก น้ำไหลไม่หยุดในเวลากลางคืน อุปกรณ์สำรองก็ไม่มี ไม่ได้ซื้อมาเผื่อเอาไว้ แล้วเราไม่ได้ติดตั้งสต๊อปวาล์วเอาไว้อีก จะเกิดความยุ่งยากในการใช้น้ำมากขนาดไหน?
อ่านมาถึงบรรทัดนี้ คิดว่าทุกท่านน่าจะได้คำตอบเรียบร้อยแล้วว่า ควรจะติดตั้งสต๊อปวาล์วที่อุปกรณ์ สุขภัณฑ์ต่างๆ ในทุกๆ จุดที่มีตัวต่อท่อน้ำประปาบนผนังห้องน้ำดีหรือไม่ ส่วนจะเลือกสต๊อปวาล์วแบบไหนดี มินิบอลวาล์ว , มินิวาล์ว หรือวาล์วแบบเซรามิคดี คงต้องอ่านต่อที่บทความ สต๊อปวาล์ว ชักโครก สายฉีดชำระ ห้องน้ำ เลือกใช้ บอลวาล์ว หรือเซรามิควาล์ว ดี? ต่ออีกหน่อย เพื่อไม่ให้บทความนี้ยาวจนเกินไป





