วันนี้ว่างงานชั่วขณะ จึงเดินเข้าครัวไปช่วยคุณภรรเมียทำกับข้าว ก็พบว่า มีดที่นำมาใช้หั่นผัก มีความผิดปกติ มีร่องรอยแปลกๆ สีเหมือนกันสนิม แต่เอ๊ะ ยังไงกัน ใช้มีดผ่านมาตั้งหลายเล่มแล้ว ยังไม่เคยพบ ไม่เคยเห็นมีดเป็นสนิมเลย แล้วสิ่งที่อยู่ตรงหน้านี้มันคืออะไรกัน?
มีดทำครัว ภาษาอังกฤษ ใช้คำว่า kitchen knife ซึ่งมีดสแตนเลส ที่เราใช้งานกันอยู่ ไม่ใช่สแตนเลสเกรด 304 นะ ไม่ใช่เอะอ่ะอะไรก็จะมองหาแต่สแตนเลสเกรด 304 ตลอด ถ้าไม่ใช่ 304 จะไม่ซื้อมาใช้เด็ดขาด หลายคนเข้าใจผิด ว่าต้องเลือกซื้อสแตนเลส 304 เท่านั้น ถ้าเกรดอื่นไม่ใช่สแตนเลสแท้ สแตนเลส 304 จะใช้แม่เหล็กดูดไม่ติด (ดูดได้เบามาก) ซึ่งถ้าเรานำมีดไปทดสอบกับแม่เหล็กก็จะพบว่า มีดแต่ละเล่มนั้น ใช้แม่เหล็กดูดติดทั้งนั้น ถ้าเราเคยสังเกตดูรายการทำอาหารหลายรายการ ห้องถ่ายทำ เค้าจะมีรางแม่เหล็กติดอยู่บนผนังครัว สำหรับเอามีดไปแปะเก็บไว้ให้เป็นระเบียบ เวลาที่เชฟหยิบมาใช้ ก็หยิบได้ง่ายด้วย
แล้วมีดแต่ละเล่ม มันไม่ใช่สแตนเลสหรือ? ต้องตอบตอบว่ามีดทำครัวทั่วๆ ไป มันคือสแตนเลส แต่สแตนเลสที่ใช้ทำมีดจะไม่ใช่สแตนเลสเกรด 304 แน่นอน ส่วนใหญ่ก็จะเลือกใช้ 430 กัน แต่บางยี่ห้อ บางรุ่น ก็จะใช้เกรดสแตนเลสที่แตกต่างออกไป และมีคุณสมบัติเฉพาะตัวที่ต่างออกไปจากทั่วๆ ไปอีกเล็กน้อย เช่น คมนานขึ้น แต่ก็จะแลกมาด้วยเรื่องของการลับคมที่ยากขึ้นด้วย เพราะความแข็งที่เพิ่มขึ้นทำให้เสียคมยากขึ้นนั่นเอง
เมื่อมีดสแตนเลสไม่ขึ้นสนิม แล้วที่เห็นนี่ล่ะ มันคืออะไรกัน? ลองสอบถามคุณภรรเมียแล้ว ว่ามีใครใช้มีดเล่มนี้ ไปทำอะไรรึเปล่า ดูผ่านๆ ห่างๆ ก็เหมือนจะเป็นสีสนิม ก็ได้คำตอบที่ไม่ชัดเจนนักว่าใครเอาไปใช้งานอะไร แต่รู้ว่า ในตู้เย็น มีเนื้อขนุนแกะใส่จานแช่อยู่ อาจจะมีใครสักคนในบ้าน ที่หยิบมีดเล่มนี้ไปผ่าขนุน ปอกเนื้อเก็บเข้าตู้เย็น และก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ เมื่อถามไถ่คนในบ้าน ก็พบว่า มีดถูกใช้ในการผ่าขนุนจริงๆ
ยางขนุนเป็นสีขาว มันก็ต้องขาวสิ ทำไมเป็นสีสนิมแบบนี้ไปได้? อย่าลืมว่า มีดที่ใช้ทำครัว จะถูกใช้งานสารพัด ถ้านำไปหั่นมะนาว ก็เท่ากับเป็นการหั่นลงไปบนกรดมะนาว จากน้ำมะนาว แต่ถ้าหั่นปลาหมึกเย็นตาโฟ นั่นเรากำลังหั่นวัตถุดิบที่มีสภาพด่าง ใช่ครับ ผมกำลังจะบอกว่า ยางขนุนที่ติดอยู่บนมีด และล้างออกไม่หมดนี้ มันถูกเนื้อวัตถุดิบต่างๆ ภายในครัว ที่มีสภาพความเป็นกรด และด่างต่างกันไป ซึ่งไม่รู้เหมือนกันว่า ตัวไหน ที่ทำให้ยางขนุนเปลี่ยนจากสีขาว เป็นสีคล้ายสนิมแบบนี้
ไม่แน่ใจก็ต้องทดสอบ โดยการใช้ปลายแหลมๆ ของมีดปลายแหลม ขูดดูเล็กน้อย ให้เปรียบเทียบกันได้ง่ายๆ ว่ามันกระเทาะออกมาเป็นชิ้น เป็นเศษฝุ่นชิ้นเล็กๆ อย่างที่เห็นในภาพ
มีดทำครัว มีสีสนิม ก็ไม่ได้หมายความว่ามันเป็นสนิมเสมอไป เพราะแต่ละวัน แต่ละคน นำมีดไปใช้หั่น ใช้ปอก ตัด สารพัดวัตถุดิบ ทั้งกินได้ และกินไม่ได้ เช่น เปิดถุงพาสติก ถุงแกง ถุงข้าวสาร เป็นต้น มีดจึงได้พบกับสารพัดกรด และด่าง จากงานต่างๆ เมื่อมันมาผสมกับ คราบของอาหารบางชนิดที่ติดอยู่บนมีด ก็ทำให้เกิดเป็นภาพของสีสนิมอย่างในกรณีนี้ได้เช่นกัน
