ส่วนประกอบของอ่างล้างหน้า หรืออ่างล้างมือ อุปกรณ์ หรือส่วนประกอบหนึ่งที่ขาดไม่ได้ก็คือ สะดืออ่างล้างหน้า ตามปกติแล้วสะดืออ่างล้างหน้าจะไม่ค่อยมีปัญหาให้ต้องเปลี่ยน ส่วนมากที่เปลี่ยนกันจะมีสาเหตุมาจากเรื่องของความเก่าของวัสดุ หรือความสวยงามมากกว่า ซึ่งการเปลี่ยนสะดืออ่างล้างหน้าด้วยตนเอง สามารถทำได้ง่ายๆ ไม่ยุ่งยากด้วย

เมื่อต้องการจะเปลี่ยนสะดืออ่างล้างหน้า เราสามารถที่จะพิจารณาดูสะดืออ่างล้างหน้าตัวเก่าในเบื้องต้น ก่อนที่จะไปเลือกซื้อตัวใหม่มาเปลี่ยน หรือจะนำติดตัวไปเป็นตัวอย่างในการเลือกซื้อด้วยก็ได้ สำหรับคนที่ไม่คุ้นเคย หรือไม่มีความรู้ในด้านนี้เลย ซึ่งการนำตัวอย่างไปด้วย อย่างน้อยที่สุด ถ้าเราเลือกซื้อไม่เป็น เราก็ยังได้อุปกรณ์สะดืออ่างล้างหน้าชิ้นใหม่กลับบ้านมาด้วยแบบไม่เสียเที่ยว
แต่ถ้าเราต้องการจะเรียนรู้เพิ่มสักนิด ขอแนะนำว่าก่อนที่เราจะเดินทางไปเลือกซื้อของใหม่มาใช้นั้น ทางที่ดีควรสังเกตลักษณะรูปร่างของอ่างล้างหน้ากันก่อนในเบื้องต้น เช่น วัสดุของอ่างล้างหน้านั้น เป็นวัสดุประเภทไหน ทำจากวัสดุอะไรเป็นหลัก เซรามิค, แก้ว, สแตนเลส, หินเทียม, หินธรรมชาติ หรือทำจากไม้ เป็นต้น
ที่เราต้องพิจารณาเรื่องวัสดุของอ่างล้างหน้าก่อน เพราะถ้าเป็นลักษณะอ่างแก้ว หินเทียม หินธรรมชาติ หรือไม้ โดยทั่วไป การออกแบบ กับข้อจำกัดของวัสดุ และความสวยงาม จะไม่มีรูระบายน้ำล้นมาด้วย แต่ถ้าเป็นอ่างล้างหน้าประเภทเซรามิค ไม่ว่าจะมีรูปทรงแบบไหน เราจะพบเห็นได้ทั้ง 2 ประเภท ทั้งชนิดที่มีรูน้ำล้น และไม่มีรูน้ำล้นด้ว
สาเหตุที่ต้องการให้พิจารณาดูลักษณะ และชนิดของวัสดุ ของอ่างล้างหน้าที่บ้านเราก่อนการเลือกซื้อสะดืออ่าง เพราะถ้าอ่างล้างหน้าของเรา เป็นแบบไม่มีรูน้ำล้น แต่ไปเลือกซื้อสะดืออ่างล้างหน้า ที่ทำออกมาใช้กับอ่างล้างหน้าที่มีรูน้ำล้นมาใช้ ก็จะไม่เกิดประโยชน์ใดๆ แถมอาจจะมีผลเสียด้วยซำ้ เพราะขณะที่น้ำทิ้งระบายออกทางสะดืออ่างล้างหน้า อาจจะมีน้ำบางส่วน อาจจะเล็กๆ น้อยๆ หรือไม่เล็กน้อยก็ตาม ไหลเข้าไปขังอยู่ภายในอ่างล้างหน้า ผ่านทางรูระบายน้ำเล็กๆที่ออกแบบมาสำหรับอ่างล้างหน้าที่มีรูระบายน้ำล้นได้
แต่ในทางกลับกัน ถ้าหากอ่างล้างหน้าของเรามีรูน้ำล้นอยู่ด้วย แต่เรากลับไปซื้อสะดืออ่างล้างหน้า ที่ออกแบบมาสำหรับอ่างล้างหน้าแบบไม่รองรับน้ำล้น ลองคิดดูว่า ขณะที่น้ำทิ้งกำลังระบายออกจากอ่างล้างหน้า ผ่านทางสะดืออ่างล้างหน้า แต่น้ำบางส่วนกลับกระเฉาะออกนอกทาง ผ่านทางรูระบายน้ำล้นเล็กๆ เข้าไปขังอยู่ภายในตัวอ่างล้างหน้า ซึ่งน้ำบางส่วนอาจจะไหลกลับออกมาได้ แต่บางส่วนก็ยังอยู่ ทำให้เกิดกลิ่นอับโดยไม่จำเป็น ดังนั้นการพิจารณาอ่างล้างหน้า อ่างล้างมือของเราก่อนค่อยไปเลือกซื้อสะดืออ่างล้างหน้าของใหม่มาเปลี่ยน ต้องไม่ลืมเด็ดขาดนะ จะบอกให้
ทีนี้มาคุยกันถึงการเลือกซื้อ เลือกหาสะดืออ่างล้างหน้าใหม่มาเปลี่ยนโดยพิจารณาถึงวัสดุบ้าง เพราะการเลือกซื้อก็คงจะต้องพิจารณาดูให้ดีๆ อีกเหมือนกัน ว่าเราจะเลือกใช้แบบไหน เนื่องจากสะดืออ่างล้างหน้าที่วางขายกัน มีให้เลือกมากมาย หลากหลายรูปแบบ หลายราคา แตกต่างกันไปตาม ลักษณะ คุณสมบัติ ความคงทน หรืออายุการใช้งาน และความเหมาะสม แต่ขอเกริ่นนำไว้เพียงเท่านี้ก่อน ถ้าพูดเรื่องนี้กันตรงนี้ สงสัยจะยาว เดี๋ยวขอรวบรวมไปพูดเป็นอีกตอนหนึ่งภายหลังเลยก็แล้วกันครับ
วิธีการ และขั้นตอนการเปลี่ยนสะดืออ่างล้างหน้า

ภาพแรกเป็นภาพสะดืออ่างล้างหน้าเดิมๆ ก่อนที่จะถอดเปลี่ยน จะเห็นว่าผิวโครเมี่ยมที่เคลือบตัวสะดืออ่างล้างหน้า (ซึ่งวัสดุหลักคือทองเหลือง) เอาไว้ได้หลุดล่อนและบางลง จนเห็นพิ้นผิววัตถุดิบหลักซึ่งซ่อนตัวอยู่ภายในมานาน ซึ่งมีผลมาจากการใช้งาน และขัดล้างทำความสะอาดด้วยแผ่นใยขัด จนหมดความเงางาม เปร่งประกายสวยงามลง จนในที่สุดเราก็จะมองเห็นพื้นผิวทองเหลืองได้ชัดเจนแบบนี้

สินค้าซื้อมาใหม่เตรียมเปลี่ยน เดาออกกันไหมว่ายี่ห้ออะไร

ตอนอยู่ที่ร้านไม่ทันสังเกต เห็นยี่ห้อ เลยเชื่อใจ ที่ไหนได้ มียางกันการรั่วซึมอยู่เพียงแค่เส้นเดียว แทนที่จะเป็น 2 เส้น เหมือนกับหลายยี่ห้อ ไม่แน่ใจว่าตก QC หรืออย่างไร อีกอย่างนึงที่ต้องเข้าใจ บรรดาบิ๊ก store ก็ไม่ค่อยจะมีตัวเลือกให้มากนัก มุ่งเน้นแต่สินค้า หรือยี่ห้อที่ให้กำไรงามๆให้ร้าน บางยี่ห้อดีๆ ที่คาดหวังว่าจะได้เจอใน big store เหล่านี้ก็ไม่มีให้เลือกซื้อเลย
ถ้าถามว่า มีแหวนยางกันรั่วซึมแค่วงเดียวแบบนี้ใช้ได้ไหม ต้องขอตอบว่าได้ (แต่ถ้ามันได้ดีกว่านี้ก็จะดี) เพราะสะดืออ่างรุ่นนี้เป็นรุ่นมีร่องระบายน้ำล้น ดังนั้น ในเวลาที่ประกอบ แม้ด้านบนจะไม่มียางรอบรับ แต่ถ้าน้ำไหล หรือซึมลงไปด้านข้างๆ ของสะดืออ่างล้างหน้า น้ำก็อาจจะไหลเลยลงไปภายในอ่างล้างหน้าได้ แต่ในที่สุดแล้วก็จะไหลออกไปทางสะดืออ่างล้างหน้าไปยังท่อน้ำทิ้ง ผ่านทางรูระบายน้ำล้นเล็กๆ ของสะดืออ่างล้างหน้าได้อยู่ดี แต่อาจจะมีน้ำทิ้งบางส่วนที่ไหลเลยลงมาทางด้านล่างของสะดืออ่างล้างหน้า ผ่านทางเกลียวของสะดืออ่างล้างหน้าเอง จนหยดลงพื้นห้องน้ำได้ ซึ่งปัญหาในลักษณะนี้เราจำเป็นต้องไปแก้ปัญหาที่หน้างานต่อเอง

สังเกตว่าสะดืออ่างล้างหน้าที่ซื้อมานั้น มีร่องบากที่กว้างพอสมควร รูเล็กๆนี้นี่แหละ ที่ออกแบบมาเพื่อใช้ระบายน้ำที่ผ่านมาทางรูน้ำล้น ของอ่างล้างหน้า

รูน้ำล้นของอ่างล้างหน้า รุ่นเก่าๆแก่ๆที่ยังใช้งานอยู่ที่บ้าน จะเป็นรูสองรู อย่างที่เห็น แต่บางรุ่นก็จะเป็นวงรี ไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับผู้ออกแบบ

แวบมาดูที่ใต้อ่างล้างหน้าสักนิดสิ สะดืออ่างล้างหน้าของเดิมมีร่องรอยถูกสนิมกินแล้ว เนื่องมาจากเหล็กบางๆ ที่คั่นอยู่ระหว่างแป้นเกลียว กับยางรองกันการรั่วซึมใต้อ่างล้างหน้า และจะออกแบบกันมาแบบนี้เกือบทุกยี่ห้อ ซึ่งก็ไม่รู้เหมือนกันว่าทำไม แต่บางยี่ห้อก็ดูจะใส่ใจกับปัญหาหน่อย เลือกออกแบบให้แผ่นประกบบางๆนี้เป็นพลาสติกแทน ทำให้หมดปัญหาเรื่องของสนิมไปได้
ถอดท่อน้ำทิ้งออกไปก่อนเลยเริ่มขั้นตอนการเปลี่ยนสะดืออ่างล้างหน้า ง่ายๆด้วยการถอดเอาท่อน้ำทิ้งออกก่อน ซึ่งวิธีการถอด เราต้องคลายเกลียวท่อน้ำทิ้งออก

ส่วนการถอดตัวสะดืออ่างล้างหน้า สามารถเลือกใช้คีมคอม้า หรือจะใช้ประแจเลื่อน ก็ไม่ผิดแต่อย่างใด แล้วแต่ความถนัดในการใช้เครื่องมือของแต่ละคน สำหรับผมแล้ว การเลือกใช้คีมคอม้า ก็สะดวกในการทำงานอยู่เหมือนกัน แต่ถ้าจะพิจารณาคีมคอม้าดีๆ อีกครั้ง นึง ลองมองดูที่ปากของคีม จะเห็นได้ว่า มีความโค้ง และไม่รองรับกับเหลี่ยมมุมของแป้นเกลียว ที่ใช้ยึดสะดืออ่างล้างหน้า เข้ากับตัวอ่างล้างหน้า ดังนั้นถ้าลักษณะของงานใดๆ ที่ไม่ต้องการแรงบิดขัน ให้แน่นอะไรนักก็ยังสามารถเลือกใช้คีมคอม้าได้อยู่ แต่ถ้าเราต้องการแรงบิดที่ขันสูงขึ้น คงต้องเปลี่ยนไปใช้ประแจเลื่อน เพื่อไม่ให้หัวน็อต ,น็อต หรือ แป้นเกลียว เกิดความเสียหายจากขั้นตอนการทำงาน

ดูตามสภาพหลังจากถอดออกมา ได้เวลาเปลี่ยนแล้วจริงๆ

ดูเลอะเทอะมากทีเดียว แต่ก็ยังใช้งานได้ดีอยู่ เพราะเป็นสะดืออ่างแบบทองเหลืองชุบโครเมี่ยม ไม่ได้ผุพังถึงขั้นใช้การไม่ได้ แต่แผ่นซีลยางรองป้องกันการรั่วซึมน่ะสิ หมดอายุการใช้งานเสียแล้ว

ตอนยึดสะดืออ่างล้างหน้า ต้องดูให้ดีๆ เรียงไปตามลำดับ โดยเอาแหวนยางกันการรั่วซึมขึ้นก่อน ตามด้วยแหวนโลหะหรือพลาสติกแล้วแต่รุ่น แล้วตามด้วยแป้นเกลียวไว้ล่างสุด

ส่วนตัวสะดืออ่างล้างหน้านั้น ต้องพันเกลียวในบริเวณตำแหน่งใกล้กับก้นอ่างล้างหน้าด้วย เพื่อความแน่ใจว่าจะไม่มีช่องว่างระหว่างเกลียวทั้งสอง และเมื่อขันแป้นเกลียวเข้าไปแล้ว ก็จะฟิตแน่นพอดี ไม่เปิดโอกาสให้น้ำจะไหลซึมลงมาทางเกลียวของสะดืออ่างล้างหน้าได้ ทั้งน้ำทิ้งปกติ และน้ำล้น

ค่อยๆ ขันกวดแป้นเกลียวเข้าไป ดูชัดๆ เรียงให้ถูกต้องแหวนโลหะนั่น ใส่เข้าไปเพื่อทำให้ตอนขันแป้นเกลียว จะได้ไม่เสียดสี ดึงแผ่นยางให้เสียรูปทรง ซึ่งอาจทำให้ประกบกับก้นอ่างไม่แน่น และเกิดน้ำรั่วซึมลงมาได้ สังเกตได้ว่าไม่พันลงมาจนสุด เนื่องจากท่อน้ำทิ้ง จะมีแหวนยางมารองรับกับปลายสะดืออ่างอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องพันเทปเกลียว

เสร็จเรียบร้อยแล้ว ดูสวยงามขึ้นมาทันทีเลย

มาดูด้านล่างของอ่างล้างหน้ากันอีกที ของใหม่ๆ มันก็แวววาวน่าใช้แบบนี้

ทีนี้มาดูอ่างล้างหน้า ถัดมาอีกใบหนึ่ง ดูสภาพสะดืออ่างล้างหน้าแล้ว ย่ำแย่กว่าใบที่ผ่านมาอีก ถ้าพูดถึงการระบายน้ำโดยไม่คิดถึงความเงางาม สวยงามอะไร สะดืออ่างตัวนี้ก็ยังทำหน้าที่ได้ดี แต่ถ้าต้องการอุดน้ำไว้ชั่วขณะ สะดืออ่างชิ้นนี้ทำไม่ได้ เพราะยางอุดน้ำหมดอายุการใช้งานไปแล้วอย่างที่เห็น และสมควรเปลี่ยนเป็นอย่างยิ่ง

มาดูใต้อ่างกัน การต่อท่อน้ำทิ้งของอ่างล้างหน้าใบนี้นี่ก็ฝีมือช่าง แบบช่างเถอะ(ช่างมันเถอะ)อีกแล้ว ทำแบบขอไปที เอาแค่น้ำไม่รั่วไม่ไหลออกมาเลอะเทอะพื้นห้องน้ำ ก็ถือว่าตรงตามเงื่อนไขการทำงาน และรับเงินกันไป ความเรียบร้อยไม่ต้องไปพูดถึง สภาพก็อย่างที่เห็น

สะดืออ่างของอ่างล้างหน้าใบนี้ แหวนโลหะบางๆ ที่ขั้นอยู่ระหว่างซีลยาง และแป้นเกลียวผุยิ่งกว่าใบที่ผ่านมาเสียอีก ซีลยางป้องกันน้ำรั่วซึม ก็คงจะหมดอายุไปแล้วเช่นกัน

คีมคอม้า ผมถนัดในการใช้เครื่องมือชนิดนี้ในการทำงาน ก็เลยลองใช้คีมคอม้าจับบิด เพื่อคลายแป้นเกลียวออก

วิธีการใช้งานคีมคอม้า เราจะต้องปรับระยะห่างของระยะปากคีม ให้พอเหมาะพอดีกับแป้นเกลียวก่อนจึงจะลงมือบิดขัน ไม่งั้นอาจจะทำให้เหลี่ยมมุมของแป้นเกลียวหายไปได้

สะดืออ่างตัวนี้ผุมากไปหน่อย คลายไม่ออก ติดแน่นมาก พอหมุนบิดแป้นเกลียว ตัวสะดืออ่างทั้งตัวก็หมุนตามไปด้วย แบบนี้ก็ต้องต้องหาทางแก้ปัญหาเฉพาะหน้ากันเช่นเคย คิดไปคิดมา คว้าเอาคีมปลายแหลมมาได้ จึงใช้คีมปลายแหลมเสียบไปที่สะดืออ่าง แล้วใช้ไขควงง้างค้างเอาไว้ แล้วใช้มือดันสวนทางกับทิศทางการคลายแป้นเกลียวออก เพื่อเวลาจะบิดคีมคอม้าเพื่อคลายแป้นเกลียว ตัวสะดืออ่างจะได้ไม่หมุนตาม ซึ่งก็ได้ผลแม้ว่าจะเป็นการใช้งานเครื่องมือ ใช้คีมแบบผิดวิธี แต่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าก็จำเป็นเช่นกัน

สะดืออ่างล้างหน้าของใหม่อีกยี่ห้อหนึ่ง รายนี้ผลิตในไทยนี่แหละ ราคาถูกกว่ายี่ห้อที่แปะมาตรฐานเสียอีก แถมคุณภาพงานดีกว่าอย่างชัดเจน สังเกตได้ว่า
– แหวนรองแป้นเกลียว ไม่ได้ใช้โลหะ แต่เป็นแผ่น PVC ทำให้ปลอดจากสนิมร้อยเปอร์เซ็นต์
– ส่วนแหวนยางกันซึม ก็ให้มาครบถ้วน 2 วง วงหนึ่งอยู่ด้านบนอ่าง อีกวงหนึ่งไว้ก้นอ่าง และวงที่อยู่ด้านบน ก็ทำมาเป็นรูปทรงถ้วย เพื่อให้รองรับกับตัวอ่างล้างหน้าอย่างพอดี
– ส่วนของช่องระบายน้ำล้น ก็เจาะช่องใหญ่เพียงพอที่จะทำให้แน่ใจว่า น้ำล้นออกจากอ่างล้างหน้าผ่านทางรูน้ำล้น จะมีที่ไปแน่นอน ไม่เกิดการขังอยู่ด้านใน ใจกลางของอ่างล้างหน้า
– สะดืออ่างเป็นทองเหลืองชุบโครเมี่ยมเหมือนกันกับยี่ห้ออื่นๆ อายุการใช้งานจึงไม่แตกต่าง ถ้าขัดล้างบ่อยด้วยใยขัดอย่างรุนแรง ความเงางามก็จะอยู่ได้ไม่นาน เหมือนๆกัน

เหมาะเจาะ วางให้ดู ถ่ายให้ชมอีกมุมหนึ่ง การเจาะร่องเพื่อใช้ระบายน้ำล้นของสะดืออ่างตัวนี้ เจาะช่องเอาไว้ใหญ่ดี แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะไม่มีข้อเสียเลย ข้อเสียก็คือ เมื่อน้ำระบายลงมาตามปกติที่สะดืออ่าง ก็จะวิ่งออกนอกลู่นอกทางไปบ้าง เนื่องจากช่องระบายน้ำล้นมีขนาดใหญ่ น้ำจึงไหลเข้าสู่ภายในของตัวอ่างล้างหน้าได้มากพอสมควร ก่อนจะวิ่งกลับลงมาใหม่เพื่อลงสู่ด้านล่างตามปกติ แต่ก็ไม่ใช่ข้อเสียที่เลวร้ายอะไรมากมาย เพราะยิ่งจะทำให้ภายในของตัวอ่างล้างหน้า ได้มีการชะล้างและไม่เกิดน้ำขังด้วยซ้ำ

ตรงบริเวณ รูระบายน้ำนั้น ทำจากสแตนเลสแท้ๆ และยังปิดแผ่นเทปพลาสติกขาวๆ กันรอยขีดข่วนอยู่เลย อย่าลืมดึงทิ้งก่อน เดี๋ยวจะเกิดการอุดต้น ถ้าแผ่นพลาสติกขาวๆบางๆ หลุดลงไปในระบบระบายน้ำ
ส่วนขั้นตอนการใส่สะดืออ่างก็จะเหมือนกับอ่างล้างหน้าใบที่ผ่านมา ดังนั้นขออนุญาตไม่อธิบายเพิ่มเติมแล้วกันนะครับ






ขอบคุณค่ะ ดูกระจ่างมากเลย ช่วยฝ่ายจัดซื้อส่วนราชการมากค่ะ
ขอบคุณมากค่ะกำลังประสบปัญหาหนักเลย เป็นประโยชน์มาก
ขอบคุณมาก และดีใจมากครับ ที่สิ่งที่ได้บันทึกไว้ เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วย
เยี่ยมเลยค่ะ