เรื่อง ปลั๊กไฟ หรือเต้ารับถูกน้ำท่วม ในบทความวันนี้เกิดจากการค้นหารูปภาพเก่าๆ ในฮาร์ดดิสก์ตัวเก่าๆ ที่เก็บภาพ Backup เอาไว้นานแล้ว ไปเห็นภาพปลั๊กไฟที่ถูกน้ำท่วม ตั้งแต่ช่วงน้ำท่วมใหญ่ในกรุงเทพ ที่บ้านตัวเอง ท่วมสูงถึงปลั๊กไฟ หรือเต้ารับ และท่วมนานเป็นเดือนเหมือนกัน จำได้ว่าในตอนนั้นก็ไปหาซื้อปลั๊กไฟ หรือเต้ารับใหม่ มาเปลี่ยนในจุดที่น้ำท่วมถึงทั้งหมดเลย แล้วก็ถ่ายภาพเก็บเอาไว้ดู กะว่าเอาไว้เขียนเรื่องราวของปลั๊กไฟเหล่านี้ด้วย แต่ผ่านมานาน จนแล้วจนรอด ก็ยังไม่ได้เขียนถึง เพราะจำไม่ได้แล้วว่า รูปภาพเหล่านั้น ถูกเก็บเอาไว้ที่ไหน พอเจอแล้วถือได้มีโอกาสได้กล่าวถึง แต่ถึงยังไงก็ขอเขียนเกี่ยวเนื่องไปถึง ปลั๊กไฟ หรือเต้ารับที่ถูกติดตั้งเอาไว้นอกชายคา หรือใต้ชายคาที่ฝนสาดถึงด้วยแล้วกัน เพราะผลลัพธ์ไม่ต่างกันเลย
แม้ว่าบทความนี้จะกล่าวถึงปลั๊กไฟที่ถูกน้ำท่วมก็ตาม แต่ในความเป็นจริงแล้ว ต้องการพูดถึงปลั๊กไฟที่ติดตั้งเอาไว้ในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม และไม่มีกล่องกันน้ำ หรือกันฝนสาดเข้ามาทำความเสียหายให้กับปลั๊กไฟของเราด้วย เพราะน้ำกับปลั๊กไฟ ยังไงก็ไม่ถูกกัน ขนาดสวิทช์กระดิ่งติดประตูหน้าบ้าน ยังต้องออกแบบให้น้ำไม่ผ่านเข้าไปยังหน้าสัมผัสทางไฟฟ้า ทั้งเพื่อป้องกันไฟรั่ว และป้องกันสนิมที่เกิดขึ้นบนหน้าสัมผัสด้วย
ถ้าถามว่า จำเป็นต้องเปลี่ยนไหม คำตอบที่ให้ได้ก็คงบอกว่า เปลี่ยนจะดีกว่า แต่จะไม่เปลี่ยนก็ได้ แล้วแต่ท่าน ถ้าจะให้อธิบายเพิ่มเติม มันก็น่าจะเหมือนกับล้อรถยนต์ที่ใช้งานมานานหลายปีแล้ว แต่รถไม่ค่อยได้วิ่ง ดอกยางยังเหลือเยอะ แม้เนื้อยางจะแข็ง ก็ยังวิ่งได้ ตราบใดที่ล้อยังลูบลมได้ ยังกลม และไม่แบน ก็วิ่งได้แน่นอน แต่ต้องวิ่งด้วยความระมัดระวัง พลาดพลั้งไปก็ระเบิด หรือวิ่งออกนอกทางเพราะความลื่นของดอกยางที่แข็งหมดอายุได้ง่ายๆ แบบนั้น
ปลั๊กไฟที่ขึ้นสนิมจากน้ำแบบนี้ก็เช่นกัน เราเห็นว่า ตัวหน้าสัมผัสมีสนิม ทั้งสนิมเหล็ก จากน็อตตัวผู้ และตัวเมีย ที่ทำหน้าที่ยึดสายไฟ เข้ากับขั้วของหน้าสัมผัสปลั๊กไฟ ทั้งสองด้าน ในความรู้สึกของเรามันน่าใช้งานไหม? ถ้าไม่คิดอะไรมาก ก็ใช้งานได้ แต่ถ้าคิดให้ดี เปลี่ยนใหม่จะดีกว่าไหม?
ตรงน็อตยึดสายไฟนั้นเมื่อน็อตขึ้นสนิม มีสองอย่างคือ ติดตาย คลายไม่ได้ กับอีกอย่างคือ เกลียวน็อตถูกกินหายไป จนน็อตรูดได้ เมื่อหน้าสัมผัสขยับไปขยับเล็กๆ น้อยๆ จากการเสียบ และถอดปลั๊กไฟ น็อตที่เคยรัดสายไฟไว้แน่นหนา เกิดขยับจนหลวม ก็จะเกิดความร้อนที่มาจากขั้วไฟหลวมขึ้นมาได้ ซึ่งไม่ใช่ความร้อนที่เกิดจากการใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้าแน่นอน เมื่อความร้อนสะสมขึ้นมามากๆ ก็จะกลายเป็นเรื่องขึ้นมาได้ทีเดียว
หน้าสัมผัสที่เห็นเป็นคราบสนิมนั้น มีทั้งสนิมเหล็ก จากตัวน็อต มาเกาะอยู่ และสนิมจากเนื้อทองเหลืองเองด้วย เวลาที่เราเสียบปลั๊กไฟเข้าไปที่ตัวปลั๊กนี้ หน้าสัมผัสทั้งสองจะขัดถูกันไปทุกๆ ครั้งที่เสียบปลั๊กใช้งาน ซึ่งเสียบๆ ถอดๆ แค่ไม่กี่ครั้ง บริเวณจุดสัมผัสก็จะสดใสขึ้นมา ไม่พบคราบสนิมอีกต่อไป ซึ่งไฟก็จะวิ่งผ่านพื้นผิวสดใสๆ นี่แหละไปยังเครื่องใช้ไฟฟ้า ส่วนพื้นผิวโดยรอบของหน้าสัมผัสนั้น มันก็เหมือนกันฉนวนหุ้มสายไฟดีๆ นี่เอง ไม่มีผลกับการใช้งานเลย และโดยปกติหน้าสัมผัสที่เป็นทองเหลือง เมื่อถูกอากาศ ก็จะหมองลงอยู่แล้ว แต่ก็ไม่มีผลต่อการใช้งานปลั๊กเช่นกัน
ถ้าใครไม่เข้าใจเรื่องของการขัดถูตามธรรมชาติ เวลาที่เราเสียบปลั๊ก ต้องลองดูภาพของตัวปลั๊กเสียบด้านล่าง เจ้าเต้าเสียบตัวนี้ เดิมทีขามันก็กลมๆ เหมือนกับบ้านอื่นๆ นั่นแหละ แต่ถูกเสียบปลั๊ก ถอดปลั๊ก วันละ ไม่ต่ำกว่า 10 หน ถอดออก เสียบเข้า สลับๆ กันไปทุกๆ วัน จนขากลมๆ เริ่มแบนลง จนเป็นร่องที่สังเกตได้แบบนี้ ส่วนด้านในของเต้ารับ หรือปลั๊กไฟ ก็ไม่ต่างอะไรกันมาก อาจจะไม่เว้าเป็นร่องลงไป เพราะหน้าสัมผัสคงจะแข็งกว่าตัวเต้าเสียบ จึงกินเนื้อของขาปลั๊กให้แหว่งไปเรื่อยๆ แบบนี้ แต่หน้าสัมผัสของเต้ารับ หรือปลั๊กไฟ ก็จะสะอาดขึ้น แม้จะไม่แหว่งแบบนี้ก็ตาม
แต่กว่าที่การขัดถูกตามธรรมชาติ เสียบปลั๊ก ถอดปลั๊ก สลับไปมาแบบนี้เรื่อยๆ ด้วยจำนวนครั้งที่นำไม่ถ้วน จะทำให้หน้าสัมผัสจะสะอาดขึ้นจนใช้งานได้ การเสียบปลั๊กครั้งแรก ในสภาพที่ขั้วไฟ มีสนิมจำนวนมากนั้น ทำให้กระแสไฟฟ้าเดินได้ไม่สะดวกนัก อาจจะเกิดความร้อนอยู่บ้างที่หน้าสัมผัส ถ้าหน้าสัมผัสสกปรกมากๆ แต่ถ้าตำแหน่งของปลั๊กไฟอยู่ในที่โล่งๆ ระบายความร้อนได้ดี ก็ดีไป แต่ถ้าอยู่ในซอก ในหลืบก็ต้องพิจารณาให้ดีๆ
เอาล่ะสิ อ่านไปอ่านมา เหมือนมีความคิดทั้งสองด้าน ค้านกันอยู่ ย่อหน้าบนบอกว่าควรเปลี่ยน ย่อหน้าล่าง บอกหน้าสัมผัสมันก็เป็นแบบนั้นเอง เสียบบ่อยๆ มันก็สะอาดเอง แล้วมันยังไงกันนะ? ขอตอบแบบนี้แล้วกันนะครับ ลองคิดง่ายๆ ก็แล้วกันว่า ถ้าปลั๊กไฟ ถูกน้ำได้ ไม่เป็นอะไร ใช้งานไปได้เรื่อยๆ แล้วเค้าจะออกแบบให้ตัวปลั๊กไฟ ต้องอยู่ในกล่องกันน้ำทำไม ทำไมเค้าต้องวางขายกล่องกันน้ำสำหรับปลั๊กไฟที่ติดตั้งอยู่ภายนอกอาคารด้วย?
ช่างบางคนก็จะแนะนำให้เปลี่ยน บางคนก็บอกว่า ใช้งานได้ ใช้ไปเถอะ ก็เพราะมันมีสาเหตุที่อาจจะทำให้เกิด อันตรายอะไรบางอย่างตามมาในภายหลังได้ แต่ก็อาจจะไม่เกิดก็ได้เช่นกัน ช่างถึงได้ตอบอะไรที่ฟันธงลงไปตรงๆ ไม่ได้เหมือนกัน เกิดเป็นความคิดสองด้าน ให้เราต้องตัดสินใจกันเอาเอง ดังนั้น เพื่อความสบายใจ และถ้ามีเงินที่จะเปลี่ยน ก็เปลี่ยนเถอะนะครับ
