ก๊อกน้ำขึ้นสนิม สนิมแบบไหนที่อันตราย และต้องรีบเปลี่ยน

สนิมที่เห็นบนก๊อกน้ำ จะมีหลายแบบ สนิมที่เกาะบนก๊อกน้ำที่เป็นสแตนเลส เกือบทั้งหมดจะไม่อันตรายต่อก๊อกน้ำ และสนิมทีเกิดบนก๊อกน้ำทองเหลืองแท้ๆ ก็ยังไม่อันตรายเช่นกัน แต่สนิมที่เกิดบนก๊อกน้ำที่โลหะเป็นซิงค์อัลลอยด์ หรืออลูมิเนียม จะเป็นสนิมที่เกิดขึ้นภายใน ภายใต้ผิวโครเมี่ยม ที่ชุบมาอย่างสวยงาม สนิมประเภทนี้ จะทำให้โลหะสูญเสียความแข็งแรง เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบ่อยๆ ก็คือ “ก๊อกหักคาท่อ” นั่นแหละครับ

ก๊อกน้ำที่ขึ้นสนิม จะเกิดขึ้นได้กับทุกแบบ ไม่ว่าจะเป็นสแตนเลส ทองเหลืองชุบโครเมี่ยม หรือ ซิงค์อัลลอยด์ชุบโครเมี่ยม ล้วนแต่มีสนิมเกิดขึ้นทั้งหมด สนิมที่เกิดขึ้น เป็นผลมาจากสิ่งที่อยู่ในน้ำอันดับแรก และถัดมาคือ สิ่งที่เรานำมาใช้ ในบริเวณก๊อกน้ำ เช่น น้ำยาล้างผัก น้ำยาล้างจาน น้ำส้มสายชู และอื่นๆ รวมไปถึง ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดด้วย ล้วนแล้วแต่สร้างคราบความสกปรก สีสนิมได้ทั้งสิ้น

สนิมที่เกิดบนโลหะ ที่เรียกว่าสแตนเลส อย่างในภาพที่นำมาประกอบนี้ เป็นก๊อกน้ำอ่างล้างจาน ซึ่งใช้งานอยู่เป็นประจำ น้ำที่เปิดออกมาจากก๊อกน้ำ และวัตถุดิบ ที่ใช้ในการทำกับข้าว หรือ กับข้าวที่เรากิน แล้วนำมาล้างที่อ่างล้างจาน มีผลทำให้เกิดคราบสีสนิมแบบนี้ได้ทั้งสิ้น แต่เป็นร่องรอยบนพื้นผิวเท่านั้น เมื่อทดลองนำปลายมีด ของมีดปลายแหลมมาขูดดู ก็จะเห็นว่า คราบสีสนิมเหล่านั้น มันหลุดออกไปจากพื้นผิวก๊อกน้ำอย่างง่ายดายทีเดียว ถือว่า เป็นสนิมที่เกิดขึ้น และไม่เป็นอันตรายต่อก๊อกน้ำสแตนเลส

สนิมที่เกิดบนก๊อกน้ำที่ทำมาจากทองเหลืองแท้ๆ ชุบโครเมี่ยม (สมัยนี้ น่าจะหายากแล้ว เท่าที่เห็นส่วนมาก มันเป็นก๊อกน้ำประเภทซิงค์อัลลอยด์ ขึ้นรูปมา แล้วชุบโครเมี่ยมให้แวววาวสวยงาม) ไม่มีตัวอย่างประกอบ จึงขอยกเอาวาล์วลูกลอยแท็งค์น้ำ ที่ทำมาจากทองเหลืองล้วนๆ แท้ๆ มาให้ดูแทน จะเห็นได้ว่า สนิมทองเหลืองมันมีสีเขียวๆ และวาล์วตัวนี้ สัมผัสกับน้ำตลอดเวลาแน่นอน แม้ลิ้นวาล์วจะสึกกร่อน ประเก็นยางหมดอายุ แม้ใช้งานมาเป็นเวลานานมากแล้ว เมื่อหมดอายุก็ถอดออกจากข้อต่อท่อประปาได้ โดยไม่มีปัญหาใดๆ ไม่เกิดการชำรุด แตกหักเลย

ถ้าเป็นก๊อกน้ำแบบซิงค์อัลลอยด์ที่มีราคาค่างวดสูงหน่อย คุณภาพของซิงค์อัลลอยด์ที่นำมาใช้ มาหล่อขึ้นรูปเป็นก๊อกน้ำ ก็จะดีหน่อย การชุบโครเมี่ยมก็จะค่อนข้างทั่วถึง ทั้งด้านนอก และด้านใน ในขณะที่ซิ้งค์อัลลอยด์ ราคาถูก คุณภาพของซิงค์อัลลอยด์ก็แย่หน่อย ใช้งานได้ไม่นาน เพราะคุณภาพของโลหะมีคุณภาพต่ำ และการชุบเคลือบผิว ก็จะเงา แวววาวแค่ด้านนอก ถ้าลองยกขึ้นส่อง มองด้านในของก๊อกน้ำ จะพบว่า มีสีแดงๆ ซึ่งเป็นสีของทองแดง และนั่นเป็นการชุบผิวชั้นแรก ก่อนจะชุบโครเมี่ยม หมายความว่า การชุบผิวโครเมี่ยมจะไม่ทั่วถึงเพราะเน้นความสวยงาม เฉพาะภายนอกนั่นเอง

ก๊อกน้ำเป็นสนิม และอันตราย คือ ก๊อกน้ำที่ทำมาจาก ซิงค์อัลลอยด์

เมื่อก๊อกน้ำที่ทำมาจากซิงค์อัลลอยด์ ขึ้นสนิม มักเกิดการพองของเนื้อโลหะ อาจจะเกิดมาจากน้ำที่มีคลอรีนสัมผัสกับเนื้อโลหะโดยตรง ทางด้านในของก๊อกน้ำ เมื่อเนื้อโลหะซิงค์อัลลอยด์ขึ้นสนิมแล้ว มันจะดันพื้นผิวโครเมี่ยมด้านนอกให้ปูดขึ้นเป็นเม็ดๆ อย่างที่เห็นในภาพประกอบหลายภาพ เมื่อพบเห็นอาการปูดของผิวโครเมี่ยมแบบนี้ ให้รีบเปลี่ยนก๊อกน้ำได้เลย เพราะโอกาสที่จะเปลี่ยนก๊อกน้ำแบบไม่เหนื่อย มีไม่มากแล้ว ก๊อกน้ำเป็นสนิม หมดอายุใช้งาน สัญญาณเตือน ที่ต้องรีบเปลี่ยน เพราะอาการของสนิมมันเกิดขึ้นภายในเรียบร้อยแล้ว บริเวณเกลียวของก๊อกน้ำ ที่ต่ออยู่กับข้อต่อท่อประปา หรือ ที่เราต่ออยู่กับข้อต่อสายน้ำดี จะชำรุดอย่างมาก ถ้าเปลี่ยนช้าเกินไป อาจจะแกะไม่ออก ถึงออกก็หัก แบบนั้นเลย

ที่บอกเอาไว้ว่า ก๊อกน้ำที่ทำมาจากซิงค์อัลลอยด์ ต้องคอยระวังให้ดี ไม่ใช่คำพูดที่เกินเลยไป ถ้าลองพิจารณาภาพของก๊อกน้ำด้านล่างนี้ จะเห็นว่า ไม่มีร่องรอยการปูดของผิวโครเมี่ยมมากนัก แต่ตัวลูกบิดปิดเปิดก๊อกน้ำมันเสียหายไปแล้ว เมื่อต้องการเปลี่ยนก๊อกน้ำใหม่ สภาพก็เป็นอย่างที่เห็น ตัวก๊อกหลุดออกมาอย่างง่ายดาย มันน่าจะเป็นเรื่องดีนะ แต่ลองดูที่เกลียวข้อต่อประปาสิ เห็นไหมว่า เกลียวท่อประปา มันไม่สะอาด

เกลียวท่อประปาดูไม่สะอาด และมีสีดำๆ ติดค้างอยู่ที่ร่องเกลียว มันคือ ซิงค์อัลลอยด์ หรืออลูมิเนียมที่เสื่อมสภาพนั่นแหละ โลหะมันพองตัว จนเบียด และดันกับเกลียวท่อแน่นหนา พอจับหมุนตัวก๊อกน้ำออก เพื่อจะเปลี่ยนใหม่ เกลียวจึงแตกหัก ติดคาข้อต่อท่อประปาอย่างที่เห็น ลักษณะแบบนี้ อุปกรณ์ใดๆ ที่ทำมาเพื่อช่วยเอาเศษท่อที่หักออกจากเกลียวท่อประปา มันใช้ไม่ได้ผลจริงๆ เพราะมันลึกถึงเกลียวไปแล้ว จะใช้เลื่อย เกลียวก็จะเสียหาย ทางออกของวันนี้ จึงเป็นการใช้ไขควงขนาดเล็ก อย่างไขควงวัดไฟ ค่อยๆ แคะเศษวัสดุออกมาทีละนิดๆ ทีละเกลียว ซึ่งมันใช้ความอดทนที่สูงจริงๆ นะ