ปลั๊กเสียบขาแบนๆ มีเรื่องให้คุยกันเยอะทีเดียว ตั้งแต่เรื่องรูบนขาปลั๊ก มีเอาไว้ทำไม ซึ่งผมได้เขียน และอธิบายเอาไว้แล้วในบทความ ทำไม ปลั๊กเสียบ(ปลั๊กตัวผู้) เต้าเสียบ หรือขาปลั๊กเสียบ ต้องมีรู 2 รู แต่ก็ยังมีเรื่องของขนาดขาปลั๊กเสียบอีก ทำไมบางทีเราก็เห็นสองขา ขนาดเท่าๆ กัน แต่บางทีก็เห็นสองขา มีขนาดต่างกัน เพราะอะไร เพื่ออะไรกัน
ปลั๊กเสียบขาแบนๆ ที่มีขนาดขาไม่เท่ากัน จะใช้กันในอเมริกา เวลาที่เราเสียบปลั๊ก เข้ากับเต้ารับ หรือปลั๊กไฟ จะเสียบได้เพียงด้านเดียว ถ้ากลับขาปลั๊กก็จะเสียบไม่ได้ ในขณะที่ปลั๊กที่ใช้งานในญี่ปุ่น จะเป็นขาแบนๆ ที่มีขาสองข้างเท่าๆ กัน อย่างที่เราเห็น และใช้กันอยู่ ซึ่งเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ขายในบ้านเรา (อีกแล้ว) พบเห็นทั้งสองแบบนั้นแหละครับ เพราะเต้ารับ หรือปลั๊กไฟบ้านเรารองรับได้นั่นเอง (น่าดีใจเนอะ)
ทำไมขาปลั๊กเสียบ ต้องมีขนาดที่ไม่เท่ากันด้วย เรื่องนี้ต้องหยิบเอาปลั๊กไฟ หรือเต้ารับขึ้นมาส่องดู จะเห็นว่า เต้ารับ ไม่ว่าจะเป็นแบบ 2 รู หรือ 3 รู จะมีขนาดช่องที่รองรับขาปลั๊กแบนที่ไม่เท่ากัน โดยที่ขาเล็ก จะเป็นขา L หรือ Line เป็นรูเสียบที่มีไฟรออยู่ ถ้าเอาไขควงเช็คไฟทดสอบ หลอดไฟจะสว่าง และขาที่ใหญ่กว่า จะเป็นขา N หรือ Neutral เป็นรูเสียบที่ไม่มีไฟ เมื่อเอาไขควงเช็คไฟทดสอบ หลอดไฟจะไม่สว่าง
เครื่องใช้ไฟฟ้าบางประเภท บางยี่ห้อ บางรุ่น ใช้ประโยชน์จากขนาดของขาปลั๊กเสียบที่ไม่เท่ากันนี้ โดยใช้สายไฟ ที่ต่อกับขา L ไปผ่านสวิตช์เปิด-ปิด เครื่องใช้ไฟฟ้า ทำให้เวลาที่เรากดสวิตช์ปิด จะไม่มีไฟไหลในวงจรเครื่องใช้ไฟฟ้านั้นๆ ในขณะที่ปลั๊กแบบสองขามีขนาดเท่ากัน ไม่สามารถแบ่งแยกแบบนั้นได้ เพราะเสียบขาไหนเข้ากับ Line ก็ได้
เราน่าจะเคยได้ยินเรื่องของตู้เย็น และกระทะไฟฟ้าที่มีไฟรั่ว ไฟดูดเบาๆ คำแนะนำของช่าง และผู้รู้อีกหลายๆ ท่านบอกให้กลับปลั๊กไฟ คือกลับขา บนลงล่าง ล่างขึ้นบนแทน ไฟรั่วนิดๆ แบบนั้นก็จะหายไป สาเหตุนึงก็เป็นเพราะเค้าออกแบบเครื่องใช้ไฟฟ้า โดยคำนึงถึง L กับ N ด้วยอยู่แล้ว แต่เนื่องจากปลั๊กไฟขาแบนๆ ที่มีขนาดเท่ากัน ทำให้เราไม่รู้ว่า ขาไหนวิ่งไป L ของเครื่องใช้ไฟฟ้า และขาไหนวิ่งไป N เมื่อพบปัญหา เราก็กลับปลั๊กไฟซะ ไฟที่รั่วเบาๆ นั้นก็หายไป
ปัจจุบัน เครื่องใช้ไฟฟ้าบ้านเราถูกบังคับให้ใช้ปลั๊กเสียบแบบสามขาแล้ว ปัญหากวนใจเรื่องไฟรั่วนิดๆ หรือขาไหนเป็น Line ขาไหนเป็น Neutral ก็จะหมดไป ยกเว้นว่าปลั๊กไฟบ้านเรา ช่างเดินสายไฟเอาไว้ผิด เอาไฟเข้า N และเอาสายไม่มีไฟเข้า L กลับกันแบบนี้ เชื่อผมเถอะ ทำผิดแบบนี้กันเยอะมาก คงต้องไปไล่ตรวจสอบ และให้ช่างมาช่วยแก้ไขให้อีกทีครับ
