เปลี่ยนท่อน้ำทิ้ง อ่างล้างจาน แบบ DIY ของบ้านหลังนี้ เป็นบ้านของญาติๆ ซึ่งไปเยี่ยมเยียนได้ตรงเวลาประจวบเหมาะพอดิบ พอดี กับเหตุการณ์ท่อน้ำทิ้งรั่ว เจ้าของบ้านจึงสอบถามขอความช่วยเหลือ ก็เลยได้เก็บงานมาเขียนเป็นบทความ งานช่างวันนี้ ซึ่งท่อน้ำทิ้งดังกล่าว ใช้ท่อฟ้าแบบนี้ มาตั้งแต่ 20 ปีที่แล้วโดยประมาณ
งานต่อท่อน้ำทิ้ง อ่างล้างจาน ในสภาพเดิมๆ นั้น เป็นฝีมือช่างที่อยู่แถวๆ บ้านญาติ เป็นผู้ออกแบบและติดตั้ง โดยทำให้ตามความต้องการของเจ้าของบ้าน ที่ต้องการใช้ท่อฟ้า ท่อแข็ง จะได้ใช้งานได้ยาวๆ แต่ดูเหมือนว่า จะผิดหลัก ผิดรูปแบบไปสักหน่อย เพราะการติดตั้งลักษณะนี้ จะมีโอกาสเกิดน้ำขัง น้ำค้างท่ออยู่พอสมควร
เคาน์เตอร์ครัว ของบ้านญาตินี้ เป็นเคาน์เตอร์ที่ออกแบบ และสร้างมาตั้งแต่สมัยบ้านนี้สร้างเสร็จไม่กี่ปี ก็น่าจะเกือบๆ 30 ปีมาแล้ว ตัวซิงค์ล้างจาน ก็เป็นแบบฝังติดเอาไว้ในปูนเลย และปูทับด้วยแผ่นกระเบื้องทุกๆ ส่วน จะได้ง่ายต่อการทำความสะอาด ไม่ได้เน้นความสวยงาม แต่คำนึงถึงการใช้งาน ง่ายต่อการดูแล และมีความทนทาน ใช้งานได้ยาวนาน โดยไม่ต้องบำรุงรักษากันบ่อยๆ
เนื่องจากเคาน์เตอร์ครัว นี้สร้างในบริเวณพื้นที่หลังบ้านของตึกแถว ที่ฝนสาดถึง จึงเปิดโล่งไม่มีฝาประตูตู้ พูดง่ายๆ คือ ไม่ได้ทำเป็นตู้เก็บของเอาไว้เลย และท่อน้ำทิ้ง ก็ออกแบบไว้ให้ฝังอยู่ในกำแพง ก็เป็นข้อดี คือไม่เกะกะ แต่ข้อเสียของเคาน์เตอร์ครัว ของบ้านนี้ก็คือ ปากท่อน้ำทิ้งที่ฝังอยู่บนผนัง อยู่ในระดับเดียว กับชั้นวางของ ทำให้การติดตั้งท่อน้ำทิ้ง เป็นไปได้ยาก อาจจะสวมแล้วไม่แนบสนิทกับท่อ และน้ำไหลออกนอกท่อได้ง่ายๆ ซึ่งปัญหาน้ำรั่ว ที่พบในครั้งนี้ ก็อยู่ตรงจุดนี้นี่แหละ
ดูจากร่องรอยของน้ำทิ้งอ่างล้างจาน ที่รั่วนองพื้นแล้ว น่าจะเป็นมานานมากๆ แล้ว แต่เจ้าของบ้านไม่เข้าใจ ไม่รู้ว่า มีปัญหาน้ำรั่ว เนื่องจากที่ผ่านๆมา ญาติพบว่า ผนังบ้านด้านใน มันชื้นอยู่ตลอดเวลา จนสีหลุดล่อน โดยไม่เข้าใจว่า ผนังบ้านเป็นอะไร กระทั่งน้ำทิ้งที่ไหลจากอ่างล้างจาน มันเซาะผนังบ้าน เป็นรูใหญ่ขึนๆ เรื่อยๆ ทีนี้น้ำมันไม่ยอมไหลลงท่อตามปกติแล้ว มันไหลออกมาทางผนังบ้านแทน ไหลออกมาตามแผ่นกระเบื้องด้านล่างของเคาน์เตอร์ครัว นองพื้นเต็มไปหมด จึงได้รู้ตัวว่า เกิดความผิดพลาดขึ้นแล้ว
ท่อน้ำทิ้ง อ่างล้างจาน โดยทั่วๆ ไป จะเลือกใช้ท่อแข็ง หรือท่ออ่อนก็ได้ ตามความต้องการของเจ้าของบ้าน แต่สำหรับกรณีของเคาน์เตอร์อ่างล้างจานของบ้านหลังนี้ มองดูแล้ว ถ้าใช้ข้อต่อท่อน้ำทิ้งแบบท่อแข็ง จะทำงานยาก เนื่องจากระยะการเดินท่อค่อนข้างสั้น แค่ใช้ข้อต่องอไปมา สองที ระยะทางการเดินท่อก็ไม่พอแล้ว (ท่อฟ้าของเดิม ช่างจึงเดินท่อแบบขดไปมา ทำให้เกิดน้ำค้างท่อ และปัญหาน้ำรั่วซึมตามมา จากการใช้งานตามปกติของเจ้าของบ้าน)
เนื่องจากอ่างล้างจาน เป็นชนิด 2 หลุม นั่นคือ มีท่อน้ำทิ้งอยู่สองด้าน และท่อน้ำทิ้งที่ฝังกำแพง ฝังผนังบ้าน มีเพียงท่อเดียว ดังนั้น เราจะต้องเดินท่อแยก คือ ใช้ท่อ 3 ทาง เพื่อมารองรับน้ำทิ้งทั้งสองฝั่งของอ่างล้างจาน จากนั้น เมื่อมีท่อแยกแล้ว ต้องตั้งท่อขึ้นมารองรับน้ำทิ้งด้วย จึงใช้ข้องอ 90 องศา มาต่อปลายท่อทั้งสองฝั่ง งอขึ้นมาอย่างที่เห็นในภาพ ซึ่งข้องอ ทั้งสองฝั่ง และข้อต่อสามทาง เป็นการสวมอัดแน่น ไม่ได้ใช้กาวทาท่อ เพราะต้องการให้ถอดท่อออกได้ แต่ท่อสั้นๆ ที่ต่อระหว่างข้อต่อสามทาง กับข้องอที่ฝังกำแพง จะทากาวด้านที่ติดกำแพงไว้ด้วย เพราะไม่ต้องการให้มีน้ำรั่ว หรือ ซึม ไปที่หลังกระเบื้องอีก ดังนั้น เราจะตรวจพบได้ง่าย เมื่อมีน้ำรั่วซึม เมื่อพบว่าท่อตัน จะได้ใช้ลวดสปริงแยงท่อ เพื่อค้นหา และกำจัด วัสดุแปลกปลอมที่อุดตันท่อน้ำทิ้งได้ง่ายๆ
เมื่อทำส่วนของท่อแข็ง มารองรับน้ำทิ้งเสร็จเรียบร้อยแล้ว ถัดมา จึงใช้ท่ออ่อนที่ยืดหยุ่นได้ดี ก็คือท่อย่น ท่อหด มาต่อกับสะดืออ่างล้างจาน แล้วโยกปลายท่อน้ำทิ้ง ไปสวมเข้ากับข้องอ 90 องศา ที่เตรียมเอาไว้ จากนั้นก็จัดตำแหน่ง พร้อมกับความโค้งงอ ให้ได้มุมที่น้ำจะไหลทิ้งได้ดีที่สุด ไม่ขังอยู่ภายในท่อให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ บริเวณอ่างล้างจานได้อีก ที่ไม่งอท่อให้ห้อยลงเป็นที่กักน้ำเพื่อดักกลิ่น เพราะบ้านหลังนี้ ไม่มีปัญหาเรื่องกลิ่นจากท่อระบายน้ำ เนื่องจาก ท่อระบายน้ำอยู่ใต้พื้นด้านล่างนี้เลย เป็นร่องยาวทะลุ เชื่อมต่ออาคารหลายหลัง ไปลงท่อใหญ่อีกทีนึง
สาเหตุที่เลือกใช้ท่ออ่อน เป็นตัวกลาง เพราะการใช้ท่อแข็งอย่างท่อ PVC สีฟ้านี้ ทั้งหมด จะมีปัญหาเรื่องการโค้งงอของข้อต่อ และท่อ ให้เกิดความลาดเอียงที่พอเหมาะพอดียากมาก เนื่องจากระยะของสะดืออ่างล้างจาน กับตำแหน่งของท่อน้ำทิ้ง ที่บังคับให้ต้องงอเข้าผนังบ้าน เป็นสาเหตุแรก
ส่วนสาเหตุถัดมา ก็คือเรื่องของการใช้งานที่ไม่เหมาะสมกับการใช้ท่อแข็ง เนื่องจาก อ่างล้างจานของบ้านนี้ ถูกใช้ในการหั่น และสับกระดูกปลา หรือแล่เนื้อปลาเป็นประจำ ที่สันกลางของอ่างล้างจาน เพราะทำความสะอาดได้ง่าย เมื่อเกิดแรงกระแทกที่ด้านบน ย่อมส่งผลไปด้านล่างด้วย ก็คือ ท่อน้ำทิ้งอ่างล้างจาน จะสั่น และเคลื่อนตำแหน่งได้ ทุกๆ ครั้งที่ได้รับแรงกระแทก (ท่อชุดเดิม ที่น้ำรั่วนั่นส่วนนึงมากจากการออกแบบท่อไม่ดี อีกส่วนนึงมาจากแรงกระแทกจากการใช้งาน จนทำให้ท่อเคลื่อนด้วยเหมือนกัน) การแก้ไขครั้งนี้จึงเลือกที่จะใช้ท่ออ่อน เพราะมีความยืดหยุ่น ต่อแรงกระแทกที่มากกว่ากันมากมาย จุดที่ท่ออ่อน สวมเข้ากับท่อแข็ง ท่อ PVC ก็จะไม่เคลื่อนที่ ไม่หลุดออกจากกัน อยู่แบบไหนก็จะอยู่แบบนั้นเสมอนั่นเอง
