เรื่องของงานซ่อมแซมของใช้ภายในบ้าน แบบซ่อมไปเรื่อย มีอะไรเราซ่อมหมด ไม่ทิ้งให้กลายเป็นขยะ ทีแรกว่าจะไม่เขียนบทความประเภทจิปาถะแบบนี้ บางทีก็ง่ายไป บางทีดูเหมือนน่าเบื่อ แต่อยากให้เข้าใจว่า ปกติถึงไม่เขียนออกมาให้อ่านกัน ผมก็ซ่อมแซมของใช้ในบ้านสารพัดเป็นปกติอยู่แล้ว พยายามไม่ทิ้งไปเปล่าๆ ให้เสียของ กลายเป็นขยะรกโลกโดยไม่จำเป็น คิดถึงสมัยปู่ย่าตายาย ที่ท่านเล่าให้ฟัง มีอะไรเราก็ซ่อมแซมขึ้นมาใช้กันต่อทั้งนั้น แต่ปัจจุบัน เราทิ้งแล้วซื้อใหม่ เพราะมันถูก โดยไม่เห็นคุณค่าข้าวของเครื่องใช้กันเลย จึงอยากจะบันทึกไว้เป็นแนวทาง เผื่อใครสักคน อยากจะทำบ้าง แต่ไม่รู้วิธี จะได้อ่านไว้เป็นแนวทาง เพราะการซ่อมที่โกยผง ซ่อมที่ตักขยะ เป็นเรื่องง่ายๆ ก็จริง แต่อีกหลายคนก็ไม่รู้วิธี
เรื่องมันเริ่มที่ว่า ไปต่างจังหวัดกลับมาถึงบ้าน ท่านแม่บอกว่า ที่โกยผง ที่ตักขยะด้ามมันหัก ทำพังแล้วทำไมไม่ซ่อมให้ อ้าววว งานเข้า ไปทำพังเสียแต่เมื่อไรกันหว่า เอาล่ะสิ เริ่มมีเสียงหัวเราะเบาๆ ที่แท้ ทำหักแล้วโบ้ยให้เรา 5555 ได้ๆๆ งานนี้ซ่อมได้ไม่ยากๆ
ทีแรกไม่เห็นด้ามวางอยู่ใกล้ๆ กับตัวโกยผง เลยคิดว่า ด้ามมันหักพับ พังเสียหาย และโยนทิ้งไปแล้ว ก็เลยหยิบเอาท่อ PVC ขนาด 1/2 นิ้ว หรือที่เรียกกันติดปากว่า 4 หุน (หน่วยไทยนี่ชวนงงจริงๆ เวลาคุยกะร้าน ต้องแปลงกันไปมาหลายตลบ บอกครึ่งนิ้ว ก็ถามกลับว่า 4 หุนรึเปล่า บอก 1/2 หนึ่งทับสอง ก็ถามกลับ ท่อครึ่งนิ้วใช่มั๊ย เอาเข้าไป ไม่ว่าจะถามยังไงก็ต้องมีถามกลับ ถามไปถามมา คนซื้องงเอง นี่ประสบการณ์จริงนะ) มาลองสวมเข้ากับตัวที่โกยผง ที่ตักขยะ อ้าว เข้ากันได้เป๊ะๆ ยังกะจับวาง
ระหว่างที่กำลังนั่งนึกถึงวิธีต่อวัสดุสองชนิดเข้าด้วยกัน ว่าจะใช้อะไรดี (ท่อ PVC กับ ตัวที่โกยผง) ซึ่งแต่ละวิธี ก็มีทั้งข้อดีและข้อเสียในตัวอยู่แล้ว ต้องเลือกเอาสักหนึ่งวิธี แต่มองเห็นร่องรอยบาดแผลการชำรุดแล้วเกิดเอะใจ เดินไปถามท่านแม่อีกครั้งว่า ด้ามที่โกยผงน่ะอยู่มั๊ย คำตอบคือ อยู่ อยู่ไหนไม่รู้ 5555 อารมณ์ดีมั๊ยล่ะคุณแม่ผม แต่ตอบมาแบบนี้ ก็รู้แล้วล่ะว่ายังไม่ถูกทิ้ง ยังไม่ถูกทิ้งแสดงว่ายังใช้ได้ หลังจากเดินวนหารอบบ้าน ในที่สุดก็หาจนเจอ ยังอยู่ในสภาพดี
เมื่อด้ามที่โกยผงยังอยู่ งานซ่อมที่โกยผง ที่ตักขยะก็เลยง่ายขึ้นนิดนึง เพราะเป็นวัสดุขนิดเดียวกัน ตอนแรกว่าจะใช้กาวอีพ็อกซี่ แต่มันไม่ค่อยยืดหยุ่นเท่าไหร่ จะแข็งเกินไป เพราะที่โกยผงแบบนี้ ถ้าโกยใบไม้ กิ่งไม้เล็กๆ จนเต็มจะหนัก และตัวที่โกยผงบิดโค้ง หรือโก่งตัวเล็กน้อยจนถึงมาก ในบริเวณรอยต่อที่ขาดไปนี่แหละ ซึ่งกลัวอยู่ว่าความแข็งของอีพ็อกซี่ที่ไม่ยืดหยุ่น จะกลายเป็นแตก คิดไปคิดมา นึกขึ้นได้ว่ามีแก๊สกระป๋อง กับหัวพ่นติดรถมาด้วย ก็เลยลงมือ เชื่อมโลหะด้วยแก๊สกระป๋องซะเลย
สิ่งที่เราต้องใช้ก็มี แก๊สกระป๋อง ลวดเชื่อมทองเหลือง ผงฟลักซ์ (ผงประสาน) แล้วก็หัวพ่นไฟ ตัวนี้ซื้อมาใช้หลายงานมากแล้ว ผ่านการซ่อมบำรุงมาแล้วด้วยสองรอบ ไม่ยอมให้พังไปง่ายๆ ไม่อยากเสียเงิน (แหม่ ซ่อมบำรุงไปแล้วไม่เคยเก็บภาพไว้เลย แต่เดี๋ยวจะแงะมาถ่ายภาพ บอกเล่าให้ฟังก็แล้วกัน) เมื่อเตรียมเครื่องมือ กับอุปกรณ์พร้อมแล้วก็ลงมือได้
ก่อนจะเริ่มเชื่อมงาน ต้องทำความสะอาดผิวชิ้นงานเสมอ ให้สะอาดที่สุดเท่าที่สามารถ ผงฟลักซ์ช่วยให้เชื่อมงานได้ง่ายก็จริง แต่ถ้าพื้นผิวสกปรกมากๆ ผงฟลักซ์ก็ช่วยไม่ได้มากนะ เมื่อพื้นผิวสะอาดดีแล้ว ก็ลงมือเชื่อมได้ โดยเริ่มจาก ติดไฟขึ้นมา แล้วปรับไฟให้ได้ไฟแรงๆ เปลวสีน้ำเงิน ไม่ต้องแรงที่สุดก็ได้ จากนั้นลนไฟที่ลวดเชื่อม พอให้ร้อน แล้วนำไปจิ้มฟลักซ์ เนื้อฟลักซ์จะติดขึ้นมากับลวดเชื่อม จากนั้นเป๋าแก๊สไปที่ตัวชิ้นงาน ก็คือที่โกยผงให้ร้อนพอประมาณไม่ถึงกับแดง แล้วลองเอาลวดเชื่อมไปแตะๆ ทาๆ ตรงบริเวณที่เราต้องการเชื่อมติด เพื่อให้ฟลักซ์ได้ทำหน้าที่ของมัน ถ้าไฟร้อนพอ ลวดเชื่อมก็จะค่อยๆ ละลาย เราก็ทาลงไปในบริเวณที่ต้องการประสาน ป้ายทาลงไปนิดหน่อย แล้วยกลวดขึ้น จากนั้นก็เป่าแก๊สที่บริเวณรอยแผลสักหน่อย ดูว่าน้ำที่ละลายจากลวดเชื่อมค่อยๆ แผ่ ประสานรอยเชื่อมหรือไม่ ถ้าความร้อนมากพอ ลวดเชื่อมที่ละลายจะค่อยๆ ไหล แผ่ไปทั่วๆ บริเวณที่ทาฟลักซ์เอาไว้แล้ว เป็นอันจบกระบวนการ
ยังไม่เคยถ่ายภาพ เขียนบทความเรื่องเชื่อมแก๊สมาก่อน อ่านแบบนี้ อาจจะยากสักหน่อย สำหรับผู้ที่ไม่เคยทดลองเชื่อมมาก่อน เดี๋ยวถ่ายภาพ เขียนเป็นบทความเสร็จแล้วจะกลับมาใส่ Link ให้เผื่อใครสนใจจะได้ทำตามได้ง่ายขึ้น ขออภัยที่ไม่ได้เตรียมตัวในจุดนี้มาก่อนครับ
เมื่อเชื่อมได้เรียบร้อย สำเร็จเสร็จดี เราก็จะได้ที่โกยผง ที่ตักขยะ กลับมา และใช้งานได้เหมือนเดิมครับ ที่จริงแล้ว เรายังสามารถที่จะเชื่อม หรือบัดกรีด้วยตะกั่วก็ได้ เหมือนกับที่ช่างทำรางน้ำเค้าทำกัน แต่ปัญหาอยู่ที่หัวแร้ง หัวแร้งต้องมีขนาดใหญ่พอ ซึ่งหัวแร้งสำหรับการบัดกรีวงจรอิเล็คทรอนิกส์ทั่วไปร้อนไม่พอ เพราะพื้นที่ชิ้นงานมีขนาดใหญ่ ความร้อนชั่วขณะ ในบริเวณจุดเชื่อม ไม่สามารถสร้างได้ด้วยหัวแร้งเล็กๆ ครับ เพราะความร้อนในจุดที่เราคาหัวแร้งไว้ จะแผ่ไปทั่วบริเวณ และเย็นลงอย่างรวดเร็ว เพราะเหล็กนำความร้อนได้ดี หัวแร้งสำหรับงานอิเล็คทรอนิคส์เล็กๆ จึงร้อนไม่พอสำหรับงานชิ้นใหญ่ๆ แบบนี้ครับ
