สวิตช์ไฟ ชนิดนึงที่ไม่ค่อยมีใครใช้กันสักเท่าไหร่ ก็คือ สวิตช์กลางทาง เพราะส่วนใหญ่ ถ้าสวิตช์ไม่อยู่ที่ผนัง กำแพง ก็จะอยู่ที่ ตัวอุปกรณ์ไฟฟ้าเป็นส่วนใหญ ซึ่งการใช้งานจริง มักจะเห็นติดอยู่กับโคมไฟหัวเตียง แต่กับอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่นๆ ไม่ค่อยพบ ดังนั้น สวิตช์กลางทางแบบนี้ มักจะถูกนำไปใช้งานแบบ DIY ซะมากกว่า

สวิตช์กลางทางยี่ห้อนี้ เนื้อพลาสติก จะไม่เหมือนกับอีกหลายๆ ยี่ห้อ เป็นพลาสติกแข็ง แบบแข็งเปราะ คือ ตกกระทบของแข็งแล้วจะแตกได้ ลักษณะจะเหมือนกับ ชามพลาสติกแบบเมลามีน โดนความร้อนมากๆ จะไม่เสียรูป แต่จะไหม้ไปเลย แบบนั้น ดังนั้น พลาสติกแบบนี้จะไม่ลามไฟ แน่นอน และพลาสติกแบบนี้ ไม่สามารถที่จะนำกลับมารีไซเคิลได้ เค้าเรียกมันว่า Thermo Setting Plastic คือ ขึ้นรูปด้วยความร้อน แล้วมันจะคงตัวแบบนั้นตลอดไป

โดนส่วนตัวแล้ว ชอบอุปกรณ์ไฟฟ้ายี่ห้อนี้ และซื้อมาใช้งานหลายอย่างเหมือนกัน ถ้าไม่มั่นใจตัวสินค้า คงไม่เลือกซื้อ ซึ่งปลั๊กกลางทางตัวนี้ ระบุพิกัดกระแส สำหรับการใช้งานอยู่ที่ 6A เมื่อคำนวณแล้ว จะได้กำลังไฟที่ 1200 วัตต์ โดยประมาณ และเราไม่ควรต่อกับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่เกินกว่าพิกัดกระแส ตามที่ระบุเอาไว้บนตัวผลิตภัณฑ์ (ยี่ห้อนี้ เค้าเขียนพิกัดกระแส ตรงขั้วต่อสายเลย จะบอกว่าไม่เห็นไม่ได้แน่ๆ)

เนื่องจากพลากติกชนิดนี้ จะมีความแข็งแต่เปราะ ดังนั้น จะใช้วิธีง้าง เพื่อใส่ตัวแป้นกดสวิตช์ เหมือนกับการออกแบบของยี่ห้ออื่นๆ ไม่ได้ เค้าจึงต้องออกแบบในวิธีที่แตกต่างไป ในภาพคือ การถอดแป้นกดสวิตช์ออกมา จะใช้วิธีดันแป้นกดสวิตช์ไปด้านนึง เพื่อให้หลุดออกจากร่องของขั้วไฟด้านล่าง

สิ่งที่เห็นอยู่ภายใต้แป้นกดสวิตช์ก็คือ ขั้วไฟ สองขั้ว สปริง และแป้นกดสวิตช์ที่มีแผ่นตัวนำทองเหลืองอยู่ด้านล่าง แป้นกดสวิตช์ตัวนี้ มีลักษณะเหมือนกับสวิตช์กระดก

สปริงจะถูกเกี่ยวเข้ากับ ขาโลหะเล็กๆ ของแผ่นตัวนำ ที่อยู่ข้างใต้ของแป้นกดสวิตช์ ซึ่งสปริงจะดึงให้แผ่นตัวนำทองเหลืองชิ้นนี้ ติดอยู่กับขั้วไฟตรงกลางของสวิตช์คลอดเวลา

ปลายขาสปริงอีกด้านนึง จะเกี่ยวอยู่กับรูเล็กๆ ที่อยู่บนขั้วไฟ ขากลางของปลั๊ก ซึ่งการออกแบบของสวิตช์ตัวนี้ จะแตกต่างจากสวิตช์อีกหลายยี่ห้อ ที่ใช้สปริงเป็นตัวดีดหน้าสัมผัส ไปมา ซ้าย-ขวา ซึ่งเป็นแรงผลัก แต่สวิตช์ตัวนี้ ใช้สปริงในการยึดหน้าสัมผัสให้ติดกับขั้วไฟ และเปลี่ยนสถานะ เปิด-ปิด ด้วยแรงดึงของสปริงแทน

ขั้วไฟที่อยู่ริม เป็นหมุดโลหะ ที่ทำจากทองแดง (ตามสภาพที่เห็น) โดยมีขนาดที่ใหญ่พอสมควร กระแสไฟเดินได้สะดวกแน่นอน

จากการทดสอบด้วยแม่เหล็ก พบว่า ขากลางนั้น แม่เหล็กดูดติด แสดงว่ามีโลหะประเภทเหล็ก เป็นส่วนผสมในปริมาณมาก และยึดติดกับขั้วต่อไฟ ทางด้านล่าง ด้วยสกรู นั้นหมายความว่า ตัวสกรูก็เป็นตัวนำทางไฟฟ้าด้วย ไม่แปลกใจที่กำหนดพิกัดกระแสไว้เพียงแค่ 6A ไม่ระบุพิกัดกระแสแบบเกินจริง เหมือนอีกหลายแบบราคาถูกๆ ตามร้านออนไลน์ ที่มองดูแล้วไม่น่าวางใจ

หน้าสัมผัสทางไฟฟ้า เป็นโลหะทองเหลือง ที่มีความหนาพอสมควร กระแสไฟ 6A ไหลผ่านได้สะดวกแน่นอน ออกแบบให้หน้าสัมผัสเป็นปุ่มนูนขึ้นมา โดยวิธีการปั๊มขึ้นรูป เพื่อให้หน้าสัมผัสแนบสนิทกับขั้วไฟได้มากๆ และน่าจะทำให้เกิดการอาร์คน้อยลงด้วย

ตอนประกอบสวิตช์กลับไปให้เหมือนเดิม ต้องเอาขาของสปริงด้านนึง เกี่ยวเข้ากับขาเล็กๆ บนแป้นกดสวิตช์ และขาสปริงอีกด้านนึง เกี่ยวเข้ากับรูเล็กๆ บนขั้วไฟ ที่อยู่บนตัวสวิตช์ จากนั้นก็ต้องผลักแป้นกดสวิตช์ ให้เข้าล็อค ที่อยู่ตรงกลางของสวิตช์ทางด้านล่าง

เมื่อประกอบเสร็จ สวิตช์ก็กลับมาใช้งานได้ตามปกติ เหมือนเดิมแล้ว มาถึงตรงนี้ คงเป็นข้อสรุปอีกนิด ตอนท้ายบทความ

สวิตช์กลางทางยี่ห้อนี้ หรือบางทีอาจจะรุ่นนี้ด้วย ถ้าใครสังเกต จะเห็นว่า ขั้วไฟ จุดต่อสายไฟต่างๆ เค้าจะออกแบบให้อยู่ตรงกึ่งกลาง ให้ห่างจากขอบพลาสติกทั้งสองด้านของตัวสวิตช์ ด้านบนก็เช่นกัน ตัวนำทองเหลือง จะอยู่ในตำแหน่งชิดขอบด้านล่างของแป้นกดสวิตช์ เป็นการออกแบบที่ให้ตัวนำอยู่ห่างจากมือเรา ให้มากที่สุด เพราะสวิตช์ลักษณะนี้ เวลาที่เราใช้งานมัน เราจะโอบตัวสวิตช์เข้ามาไว้ในอุ้งมือ แล้วจึงใช้นิ้วโป้งกดสวิตช์เปิด หรือปิด ซึ่งการใช้งานมันเป็นแบบนั้น ไม่เหมือนกับสวิตช์บนตัวอุปกรณ์ หรือบนผนังห้อง ที่เราใช้เพียงปลายนิ้ว
ดังนั้น การที่เราโอบตัวสวิตช์เข้ามาไว้ในมือ การออกแบบสวิตช์ที่ดี ย่อมมีความสำคัญมากๆ และสวิตช์ตัวนี้ก็ถูกออกแบบให้ตัวนำไฟฟ้า อยู่ห่างจากมือเรามากที่สุด ตัวสวิตช์ดูใหญ่ ไม่เล็ก ไม่กระทัดรัดเหมือนกลุ่มราคาถูกๆ แต่เค้าก็มีจุดประสงค์ในการออกแบบที่ดี เพราะความหนา ของเนื้อพลาสติกที่เพิ่มขึ้น ทำให้ตัวมันเป็นฉนวนที่ดีขึ้นด้วยเช่นกัน และเราก็จะปลอดภัยมากขึ้นนั่นเอง





