ไฟฉายกระบอกกลมๆ โตๆ หน่อย กำมือได้ถนัดๆ ตรงส่วนท้ายเป็นปลั๊กไฟ ปรับเลื่อนเข้าออกได้ เวลาต้องการชาร์จไฟ ก็เลื่อนออกมา เวลาชาร์จเสร็จ ก็เก็บกลับเข้าที่ สะดวกดี กระบอกไฟฉายที่นำมาถ่ายภาพวันนี้ได้มาเป็นของชำร่วย คุณภรรยาใช้งานเป็นประจำ แล้ววันนึงก็ถามมาว่า ทำไมมันชาร์ตไฟไม่เข้า ชาร์จมาทั้งคืนแล้ว แต่เปิดไฟไม่ติด อ้าว แล้วกัน เพิ่งมาบอกได้ไง อันตรายนะ
ไฟฉายราคาถูกๆ ต่ำกว่าร้อย ในช่วงเวลานึงชอบซื้อมาเป็นของชำร่วยกัน เพราะราคาที่ถูก และคิดว่าให้ไปแล้วนำไปใช้ประโยชน์ใช้งานต่อได้ แต่อายุการใช้งานจะสั้น เพราะแบตเตอรี่ที่ใส่มา เป็นแบตเตอรี่ตะกั่วกรด ธรรมดาๆ เหมือนกับที่ใช้กันในรถมอเตอร์ไซค์ รถยนต์แบบนั้น และมีสารละลายอิเล็กโทรไลท์ ที่มาจากน้ำผสมกับกรดซัลฟิวริก สาเหตุที่ผู้ผลิตเค้าเลือกใช้แบตเตอรี่แบบนี้ กับไฟฉายราคาถูกๆ บางทีอาจจะเป็นเรื่องของการควบคุมต้นทุนให้ต่ำที่สุดรึเปล่า ไม่แน่ใจ
ที่เค้าเลือกใช้แบตเตอรี่ตะกั่วกรด กับไฟฉายราคาถูกแบบนี้ คิดว่าจุดประสงค์ไ่มน่าจะเป็นเรื่องราคาต้นทุน ที่ถูกกว่าแบตเตอรี่ลิเธี่ยม Li-Ion (Lithium-ion battery) มากมายอะไรนัก แต่คงเป็นเพราะวงจรการชาร์จแบตมันง่าย ผลิตง่าย และราคาถูกกว่า เมื่อนำมารวมๆ กัน อันนี้ถูกกว่า + อันโน้นก็ถูกกว่า ต้นทุนก็เลยต่ำกว่า และเป็นตัวเลือกที่ผู้ผลิตสนใจ
แบตเตอรี่ตะกั่วกรด เมื่อทำงานไปนานๆ ก็เหมือนแบตเตอรี่รถยนต์ ต้องมีการเติมน้ำกลั่น เพราะน้ำกลายเป็นไอระเหยไปหมดแล้ว มีแบตบวมได้ และอาจจะระเบิดได้ ไม่ต่างกัน เมื่อน้ำเหือดแห้งไปหมด ความร้อนสะสมในตัวแบตเตอรี่ก็จะสูงมาก พลาสติกก็อ่อนนิ่มลง แรงดันภายในจากน้ำที่ร้อนเดือดเป็นแก๊สก็มากขึ้น ดันให้แบตบวมเป่งอย่างที่เห็นในภาพ
ลองจับเอาแบตเตอรี่ของไฟฉายอันนี้มาเลื่อย เปิดฝาออกดูภายใน จากสิ่งที่เห็นคือ ตัวกล่องแบตเตอรี่มีความหนาของพลาสติกมากทีเดียว เมื่อเทียบกับขนาดที่เล็กของแบตเตอรี่ก้อนนี้ ที่ภายในไม่มีน้ำหลงเหลืออยู่เลย ความชื้นแทบไม่มี เพราะน้ำที่ระเหยไปหมดแล้ว เมื่อนำไปชาร์จ จึงเกิดความร้อนมาก แต่ชาร์จแบตไม่เข้า
น้ำในแบตเตอรี่ตะกั่วกรดจะเป็น สารละลายอิเล็กโทรไลท์ ที่มาจากน้ำผสมกับกรดซัลฟิวริก เมื่อน้ำระเหยไปเรื่อยๆ จากการชาร์จแต่ละครั้ง น้ำที่เหลืออยู่จึงมีความเข้มข้นของกรดสูงขึ้นๆ ตามไปด้วย กรดความเข้มข้นสูงจึงกัดกร่อนทำลายแผ่นธาตุไปเรื่อยๆ และไวขึ้นเรื่อยๆ จนที่สุดแล้วเมื่อน้ำระเหยไปหมด ไม่มีสารละลายอิเล็กโทรไลท์นี้แล้ว ก็ไม่มีตัวกลาง ไม่มีตัวทำปฏิกริยา ไม่มีการเคลื่อนไหวของอิเล็กตรอน จึงชาร์จไฟไม่เข้า และจ่ายไฟไม่ได้
เท่าที่ลองค้นหาข้อมูลดู ยังไม่พบกับการระเบิดจากการชาร์จแบตเตอรี่เล็กๆ เช่นนี้ แต่มันอาจจะเป็นสาเหตุที่คาดไม่ถึงอื่นๆ เนื่องมาจากความร้อนที่เกิดขึ้นระหว่างการชาร์จไฟ ที่ชาร์จไม่เข้า ดังนั้น เมื่อรู้ว่า แบตเตอรี่เสื่อมแล้ว ชาร์จไฟเป็นชั่วโมง แต่เปิดไฟใช้งานได้ไม่นาน ก็ควรจะหยุดใช้งานเสีย ไม่ต้องรอให้เกิดอันตรายที่คาดไม่ถึง ซึ่งอาจจะเกิด หรือไม่เกิด แต่ต้องไม่ประมาท เมื่อใช้งานไม่ได้ ก็อย่าฝืนเลยครับ
