ประตูน้ำทองเหลือง ทำไมขึ้นสนิมเหล็ก หรือประตูน้ำที่ซื้อมา จะเป็นของปลอม?

ประตูน้ำทองเหลือง ทำไมขึ้นสนิมเหล็กได้ เมื่อมองดูประตูน้ำที่ซื้อมา ในช่วงหลังๆ เท่าที่สังเกตเห็น จะมีจุดสีแดงๆ ขึ้นกระจายอยู่ทั่วไปบนวาล์วน้ำ ซึ่งจุดแดงๆ เหล่านี้เป็นสนิมแน่นอน แต่สนิมทองเหลืองมันไม่ใช่สีนี้นะ สนิมทองเหลืองจะเป็นสีเขียว (หรือบางคนเรียกสีฟ้า) ซึ่งเป็นสนิมทองแดง ที่เป็นโลหะหลักของวัสดุทองเหลือง

ประตูน้ำที่เคยใช้งานมา รุ่นเก่าๆ ใช้งานมานาน พื้นผิวสีเหลืองๆ จะหมองลง ดูไม่สวยเหมือนของที่ซื้อมาใหม่ ออกไปทางดำๆ เขียวๆ แต่ประตูน้ำที่ซื้อมาใช้งาน รุ่นใหม่ๆ ในปัจจุบัน กลับพบกับจุดสีแดงๆ ขึ้นกระจายอยู่บนพื้นผิวของประตูน้ำ ซึ่งบ่งบอกว่า โลหะที่นำมาใช้เป็นส่วนประกอบของวาล์วน้ำ หรือประตูน้ำนี้ ต้องมีเหล็กเป็นส่วนผสมแน่นอน

ประตูน้ำที่ซื้อมา เป็นยี่ห้อที่ซื้อมาใช้งานอยู่บ่อยๆ เป็นประจำอยู่แล้ว กับอีกยี่ห้อนึง ก็เป็นยี่ห้อไทยทำเหมือนกัน จะใช้อยู่แค่สองยี่ห้อ เพราะเชื่อ และมั่นใจในคุณภาพของสินค้า อย่างที่บอกไว้ ไม่ใช่ว่าทุกๆ งาน ผมจะหาซื้อของถูกมาทดลอง ทดสอบเสมอไป บางอย่าง บางงาน ก็ขี้เกียจตามไปแก้ไขเหมือนกัน แม้ว่าจะอยู่ในสวน เดินเดี๋ยวเดียวก็เถอะ

ประตูน้ำก็ซื้อมาจาก สโตล์ติดแอร์เย็นๆ ไม่ได้ซื้อจากร้านตาสีตาสา หรือร้านตลาดนัด จึงไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นของปลอม มันเป็นของแท้นั่นแหละ แต่ที่มันขึ้นสนิมสีนี้ จะมองว่า มาจากวัสดุใกล้เคียง ตกสะเก็ดใส่ ก็ไม่มีต้นเหตุเลย หากเกิดจากน้ำในท่อ ก็ต้องเกิดภายในของประตูน้ำ ไม่ใช่พื้นผิวด้านนอกแบบนี้ ดังนั้น ความเป็นไปได้ จึงเป็นเรื่องของวัตถุดิบโลหะ ที่นำมาผสม ขึ้นรูปเป็นทองเหลืองนี้ มีปริมาณวัตถุดิบที่เปลี่ยนไปและไม่เหมือนเดิม

จำเป็นไหมที่ทองเหลือง จะต้องทำมาจากโลหะสองชนิดผสมกัน (ทองแดง กับ สังกะสี) เสมอไป โลหะหลักๆ ของทองเหลือง คือ ทองแดง กับ สังกะสี ซึ่งสนิมของสังกะสีเป็นสีขาว และสนิมของทองเเดงเป็นสีฟ้า หรือเขียว ซึ่งเป็นสีสนิมที่เรามองเห็นบนพื้นผิวทองเหลืองจนชินตา แต่รู้ไหมว่า ทองเหลือง ก็เหมือนกับโลหะผสมอีกหลายชนิด อย่างสแตนเลสเอง ก็มีหลายเกรด 304, 316 และ 430 เป็นต้น ซึ่งแต่ละเกรด จะมีส่วนผสมของโลหะต่างกันไป ทองเหลืองก็เช่นกันนะครับ

โลหะทองเหลือง บางสูตร บางส่วนผสม ก็จะมีเหล็กเจือปนด้วย (ข้อมูลอ้างอิงตามนี้นะ https://en.wikipedia.org/wiki/Brass ) ลองดูที่ Delta metal นะ ที่ชื่อโลหะผสมนี้ จะบ่งบอกว่า มีโลหะเหล็กเจือปนอยู่ในระดับ 1-3% แต่ก็เจือปนด้วยโลหะชนิดอื่นอีก ดังนั้น ถ้าอุปกรณ์ทองเหลือง ที่เรามีอยู่ในมือ จะพบเห็นว่ามีสนิมเหล็ก ก็ไม่ใชเรื่องแปลกอะไร มันขึ้นอยู่กับว่า ผู้ผลิต เค้าต้องการสร้างโลหะนั้นๆ ให้มีคุณสมบัติอะไร ซึ่งทองเหลือง Delta metal นี้ ก็ระบุรายละเอียด ที่แปลเป็นไทยคร่าวๆ ได้ว่า “สัดส่วนที่ใช้ทำให้วัสดุแข็งขึ้นและเหมาะสำหรับวาล์วและตลับลูกปืน” ครับ

ส่วนจุดประสงค์ที่แท้จริง ของการผสมโลหะทองเหลืองแบบนี้ขึ้นมานั้น เพื่อการลดต้นทุน จะได้แข่งขันกับผู้ผลิตหน้าใหม่จากต่างประเทศที่ทำราคาได้ถูกกว่าหรือไม่ อย่างไร ก็ไม่แน่ใจนัก ฟันธงไม่ได้หรอก แต่ที่แน่ๆ ผู้ผลิตเค้าไม่เสี่ยงนำชื่อเสียงของตัวเองมาทำให้เสียหายอย่างแน่นอน เพราะถ้าเปลี่ยนสูตรโลหะไปแล้ว ความคงทนในการใช้งานตัวสินค้าลดลง จนไม่คุ้มค่าเงิน ลูกค้าที่เคยใช้งานมานาน ก็พร้อมจะเปลี่ยนใจไปซื้อยี่ห้อใหม่ จริงไหมครับ ดังนั้น วางใจได้ ถ้าเชื่อมั่นในยี่ห้อของสินค้าที่อยู่ในมือ มันต้องดีเสมอต้น เสมอปลาย ไม่ว่าจะเปลี่ยนสูตรโลหะเป็นอะไร มันก็ต้องใช้งานได้ดีเหมือนเดิม