เลือกก่อนซื้อ บอลวาล์วทองเหลือง อย่าเคยชินกับการ ซื้อก่อนเลือก คือ ซื้อมาหลายๆ ชิ้น นั่นก็ดี โน่นก็ดี จากนั้นเอามากองตรงหน้า ก่อน แล้วค่อยเลือกไปใช้งาน แบบนั้นไม่ดีแน่ๆ ในทางเศรษฐศาสตร์ เราเรียกว่าขาดทุน (เขียนเหมือนดูดี มีความรู้เรื่องการเงิน เศรฐกิจเลย แต่ความจริงน่ะ “ไม่”) บทความตอนนี้ จะหยิบยกเอา บอลวาล์วมาให้ดูกันว่า ถูก แต่ แพง มันเป็นยังไง
ของถูก ใครๆ ก็ชอบ แต่บางครั้ง เราซื้อของชิ้นนั้นมา ก่อนจะมารู้ทีหลังว่า ไม่ได้ถูกจริง จาก “ของถูก” กลายเป็นของที่เรียกว่า “คิดว่าถูก” หรือ ของแพง นั่นแหละครับ บอลวาล์วทองเหลืองก็เช่นกัน เวลาที่เราไปเดินเลือกซื้อประตูน้ำทองเหลือง หรือ บอลวาล์วทองเหลือง สิ่งแรกที่คนส่วนใหญ่มักจะทำกัน คงไม่ได้เริ่มจากการเล็งยี่ห้อแน่ๆ แต่มองไปที่ราคาเป็นอันดับแรก ยิ่งเห็นตัวเลขสีแดงๆ ใหญ่ๆ แล้วมีขีดฆ่าตัวเลขสีดำๆ ทิ้งเนี่ย ยิ่งชอบเลย (ผมเองก็ด้วย ไม่ปฏิเสธ) แต่อย่าหลวมตัวรีบหยิบมาใส่รถเข็นนะ เพราะเราต้องพิจารณาสิ่งอื่นประกอบด้วย
เมื่อคนเราชอบของถูก ผู้ผลิตบอลวาล์วทองเหลือง ก็ต้องพยายามกดราคาให้ต่ำลงให้ได้ แล้วทำยังไงล่ะ ราคาถึงจะต่ำลงได้? งั้นก็ลองสมมุติว่าเรากำลังนั่งอยู่ตรงเก้าอี้เจ้าของบริษัทดู ถ้าเป็นเรา เราจะทำอะไรได้บ้าง ลองไล่ไปก็จะมี – เปลี่ยนส่วนผสมของวัสดุ, – ทำให้บางลง พอบางลง ก็ใช้ทองเหลืองน้อยลง ก็ลดราคาได้อีกนิด, – ลดขนาดลง พอลดขนาดได้ ก็ใช้ทองเหลืองน้อยลง ก็ลดราคาได้ ที่เขียนยกตัวอย่างมานี้ ไม่ได้เขียนเล่นๆ แต่พบเห็นได้บนชั้นวางสินค้าจริงๆ (สินค้าหลายอย่าง แนะนำให้ไปเลือกซื้อตามสโตร์ใหญ่ๆ เพราะเราลองจับแต่ละยี่ห้อ แต่ละรุ่นมาเปรียบเทียบก่อนซื้อได้ อย่าเลือกบนร้าน Online เพราะภาพมันหลอกตา หรือจงใจทำภาพให้หลอกตาก็มี)
วันนี้เอาตัวอย่างบอลวาล์วทองเหลืองที่ “ลดขนาดลง” ลดขนาดในที่นี้คือ ลดขนาดของรูน้ำไหล รูบอล (เจ้าตัวบอลกลมๆ ที่อยู่ตรงกลางท่อนั่นแหละ) เมื่อลดขนาดรูน้ำไหล ส่วนอื่นๆ ก็ถูกลดขนาดตามไปด้วย แต่ขนาดเกลียวท่อ ยังต้องคงเดิม จะได้สวมกับท่อ PVC ได้ เค้าเรียกบอลวาล์วแบบนี้ว่า Reduce bore และเรียกบอลวาล์วที่มีขนาดความโตของรูน้ำ เท่าๆ กับรูในของท่อ PVC เค้าเรียกบอลแบบนี้ว่า Full bore ซึ่งส่วนมาก บอลวาล์วยี่ห้อไม่คุ้นหู หรือไม่ใส่ยี่ห้อ จะเป็น Reduce bore ทั้งหมด (อย่าว่างั้นงี้เลย ยี่ห้อคุ้นเคย ก็ทนไม่ไหว เสียส่วนแบ่งไปเยอะ ต้องทำแบบ reduce bore ออกมาขายเหมือนกัน ใช้ชื่อรุ่นต่างไปจากปกติ และราคาลดลง ต้องเปรียบเทียบดูขนาดรูน้ำไหลให้ดี)
เราจำเป็นต้องสนใจเรื่องขนาดของรูน้ำไหล ด้วยเหรอ?? ตอบว่า ขึ้นอยู่กับเรา และขึ้นอยู่กับงานด้วย บางคนก็ว่าไม่เห็นจำเป็นเลย ในบ้านเราก็มีปั๊มน้ำอยู่แล้ว แรงงงงส์ ไม่กลัว แค่วาล์วทองเหลืองตัวเดียว น้ำไหลแรงแน่นอน แต่สำหรับผมแล้ว คงไม่เลือก เหตุผลก็คือ ถ้าบ้านผมใช้ท่อ 3/4 เดินรอบบ้านเป็นท่อหลัก ผมคงไม่ใช้บอลวาล์วที่มีขนาดรูเหลือแค่ 1/2 มาต่อเพื่อให้น้ำไหลได้น้อยลงแน่ เพิ่มเงินอีกนิดหน่อย ไม่งั้นถ้าตัดสินใจทำไปแล้ว นึกอยากจะเปลี่ยน ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายแล้วนะ
สายยางรดน้ำต้นไม้ เมื่อเราใช้นิ้วมือปิดปลายท่อให้เล็กลง ให้เหลือรูนิดเดียว จากนั้นก็เปิดก๊อกน้ำ ทีละนิดๆ แล้วสังเกตปริมาณน้ำที่ไหลออกมา ตอนเราเปิดก๊อกน้ำน้อยๆ แรงดันในสายยางก็ไม่มาก พอเปิดก๊อกมากขึ้น แรงดันในสายยางก็เพิ่มขึ้นๆ จนเปิดก๊อกน้ำให้สุด แรงดันในสายยางก็จะมากที่สุด ถ้าเราใช้นิ้วปิดปลายสายยางให้เล็กพอ เราจะเห็นว่า แรงดันในสายยางที่เพิ่มขึ้นถึงจุดนึงแล้ว ปริมาณน้ำที่ไหลออกมาจากปลายสายแทบไม่เปลี่ยนแปลง แต่แรงดันของน้ำที่กระทำต่อนิ้วเรามันมากจนเราปิดแทบจะไม่อยู่
บอลวาล์วทองเหลืองก็เหมือนกันครับ ขนาดของรูน้ำ มีผลกับปริมาณน้ำที่ไหลผ่านอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ต่อให้เพิ่มแรงดันมากขึ้นไปอีก แต่ปริมาณน้ำที่ไหลผ่านได้ก็แทบจะไม่เพิ่มขึ้นเลย แต่กลายเป็นเพิ่มแรงดันที่กระทำกับผิวตัวบอลวาล์วแทน (reduce bore ขนาดรูน้ำไหล จะเล็กกว่ารูในของท่อ PVC)
อีกตัวอย่างนึง เพื่อยืนยันว่า ขนาดของรูน้ำไหล มีผลต่อปริมาณน้ำสูงสุดต่อนาที ที่เปลี่ยนไป ใครเคยซื้อฝักบัว ในห้าง ในร้าน ที่มีเครื่องหมายมาตรฐานกำกับเอาไว้ ไม่ได้ซื้อ Online แบบถูกๆ มาใช้งานกัน น่าจะเคยเห็นแผ่นยาง หรือพลาสติกกลมๆ มีรูเล็กๆ และแนะนำให้ใส่แผ่นยาง แผ่นพลาสติกนี้เอาไว้ด้วย ตอนประกอบใช้งาน แผ่นพลาสติก หรือยางกลมๆ รูเล็กๆ นี้มีไว้เพื่อจำกัดปริมาณน้ำไหลสูงสุด ไม่ให้เกินกี่ลิตรต่อนาที ค่าเท่าไหร่ผมจำไม่ได้ ทั้งนี้เพื่อให้ทุกๆ คนร่วมมือ ร่วมใจกันประหยัดน้ำ ใช้น้ำอย่างรู้คุณค่า
แล้วบอลวาล์วทองเหลืองแบบลดขนาดรูน้ำไหล (reduce bore) เอาไว้ทำอะไร คำตอบคือ เอาไว้ใช้ในงานที่เราไม่ต้องการ หรือไม่สนใจปริมาณน้ำไหล (จะมีด้วยเหรอ เลือกใช้ท่อน้ำใหญ่ก็อยากได้น้ำมาก กันทั้งนั้นมิใช่เหรอ?) เหตุผลเดียวที่ผมพอจะนึกออก นั่นก็คือเรื่องของ “ราคาถูก” เรื่องเดียวเลย นอกเหนือจากนี้ นึกไม่ออกจริงๆ
ดังนั้น เราต้องชั่งน้ำหนักให้ดีๆ ในการเลือกซื้อ ว่าเราต้องการของถูก แลกกับปริมาณน้ำไหลหรือไม่ ถ้าปริมาณน้ำไหลน้อยลง เป็นสิ่งที่เรายอมรับได้ กับราคาที่ถูกลงกว่าปกติสักนิดหน่อย ก็เลือกตามที่คิดไว้ได้เลยครับ
