เคลือบป้องกันวงจรอิเล็กทรอนิกส์ จากสภาพอากาศด้วย น้ำยาทาเล็บ

เคลือบป้องกันวงจรอิเล็กทรอนิกส์ , ถ้าใครชอบงาน D.I.Y. ทำนั่น ทำนี่เอง และมีความรู้เรื่องไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์อยู่บ้าง ทั้งเรียนมา หรือเรียนรู้ด้วยตัวเองก็ตาม น่าจะเคยซื้อวงจร หรือโมดูลต่างๆ ที่มีวางขายกันเยอะแยะมากมาย ในเว็บออนไลน์ ซึ่งนำมาใช้ในงาน D.I.Y. กันอยู่บ้าง ใกล้ๆ ตัวที่มีใช้งานกันเยอะ หรือเห็นบ่อยๆ ก็เป็นวงจรควบคุมความเร็วมอเตอร์ DC ที่มีคนเอามาทำเครื่องตัดหญ้าพลังแบตเตอรี่ ด้วยตัวเองกันพอสมควร หรือไม่ก็ควบคุมความเร็วของปั๊มแรงดัน สำหรับพ่นหมอก หรือเครื่องพ่นยา ซึ่งวงจรแบบนี้ กับงานที่อาจจะต้องเจอ หรือได้รับความชื้นมากๆ เป็นประจำ จะทำให้วงจรของเราเสียหายได้

วงจรที่นำมาให้ดูเป็นตัวอย่าง ประกอบบทความวันนี้ ไม่ใช่วงจรควบคุมความเร็วมอเตอร์ แต่เป็นวงจร Solar Charger แบบ MPPT ซึ่งทำหน้าที่แปลงแรงดันจากแผงโซล่าเซล ที่แกว่งไปแกว่งมา ตามความแรงของแสงแดด ให้ออกมาคงที่ แต่ปรับเปลี่ยนกระแสไฟฟ้า ขึ้นๆ ลงๆ แทน เพื่อนำไปชาร์จแบตเตอรีของเรา จะได้เก็บพลังงานได้เต็มที่ ตามที่เราต้องการ

ซึ่งวงจรนี้ ถูกติดตั้งอยู่กลางแจ้ง อยู่ข้างใต้แผงโซล่าเซล ในตำแหน่งที่ไม่โดนฝนสาดแน่นอน และไม่ได้ใส่กล่องใดๆ เอาไว้ เนื่องจาก ขณะทำงาน จะมีความร้อนที่ตัว Heat sink พอสมควร มือพอจะจับได้แหละ แต่ถ้าใส่ในกล่องปิดทึบ ก็จะร้อนไปหน่อย แล้วยังไม่รู้ว่า วงจรนี้จะใช้งานได้ดีตามต้องการหรือไม่ด้วย ช่วงที่ติดตั้งไว้นี้จึงเป็นเรื่องของการทดลองไปด้วยในตัว

แม้วงจรนี้จะไม่โดนฝน ซึ่งฝนตกยังไงก็ไม่โดนตัววงจรแน่นอน แต่ปรากฏว่า ใช้งานไปสักพัก ก็พบร่องรอยความชื้น ที่ซึมลึกเข้าไปในวงจร ผ่านทางขอบๆ มุมๆ ของแผ่น PCB อย่างที่เห็น เป็นสีเข้มๆ รอบๆ บอร์ดทั้งสี่ด้าน สีเข้มๆ เหล่านี้คือความชื้นที่เข้าสู่บอร์ดได้ เมื่อความชื้นเข้าไปได้ ก็จะทำให้ลายทองแดงที่อยู่ด้านในขึ้นสนิม เป็นสนิมทองแดง ถ้าทิ้งไว้นานๆ ลายวงจรก็จะขาดจากด้านในแผ่น PCB วงจรอิเล็กทรอนิกส์ก็จะเสียหาย ใช้งานไม่ได้อีกต่อไป

ทางแก้ของผม คือใช้ยาทาเล็บ ซึ่งความจริงจะใช้อย่างอื่นก็ได้ เช่น พ่นแล็คเกอร์ทับ แต่ก็ต้องพ่นหลายทีหน่อย เพื่อให้ได้ความหนา แล้วยังกำหนดหรือ ทำให้แน่ใจว่า บริเวณ ขอบๆ มุมๆ จะถูกหุ้มอย่างมิดชิดทั้งหมดได้หรือไม่ ในขณะที่วิธีการทาทับ ทาพื้นผิว เรากำหนดพื้นที่ได้ง่ายกว่า ก็เลยเลือกใช้ยาทาเล็บนี่แหละครับ หาได้ง่ายๆ ตามตลาดนัดมีแน่นอนขวดละไม่กี่บาท ถ้าน้ำยาข้นไป ก็เอาน้ำยาล้างเล็บเทลงไปผสมนิดหน่อย เจือจางหน่อยก็เรียบร้อย

การใช้น้ำยาทาเล็บ ทาลงไปที่วงจรของเรา เป็นการเคลือบผิว ไม่ให้อากาศ ความชื้นใดๆ เข้าไปทำความเสียหายให้กับวงจรอิเล็กทรอนิกส์ของเราได้ ตราบใดที่การเคลือบผิวของเรามีคุณภาพพอ ถ้าเราสังเกตแผ่น PCB ดีๆ จะเห็นว่า แผ่น PCB ถูกเคลือบทับลายวงจรมาหมดแล้ว ไม่ว่าจะเป็นสีเขียว สีแดง หรือสีน้ำเงินก็ตาม และเว้นเอาไว้เพียงแค่จุดที่ให้เราบัดกรีอุปกรณ์ลงไป เพื่อป้องกันความชื้น เข้าไปทำลาย ลายวงจรนี่แหละครับ

แต่ปัญหายังมีอยู่ที่ขอบๆ มุมๆ ของแผ่น PCB ที่มีการตัดด้วยเครื่องตัดใดๆ จะไม่ถูกอะไรเคลือบทับไว้เลย จึงเป็นจุดที่ทำให้ความชื้น แทรกซึมเข้าไปภายในแผ่น PCB ได้ ลายวงจรจึงขาดจากด้านในได้ ดังนั้น เพื่อเป็นการป้องกัน เราจึงควรทาทับขอบๆ มุมๆ เหล่านั้นให้ทั่ว ไม่ให้เกิดรู หรือช่องว่างให้อากาศชื้นๆ เข้าสู่วงจรได้ ส่วนด้านบนของวงจร ที่มีอุปกรณ์บัดกรีเอาไว้อยู่ เราก็ควรจะทาทับด้วย ถ้าเสี่ยงกับความชื้นสูง แต่ต้องรู้เอาไว้อย่างนึงว่า ถ้าเราจะซ่อมแซม บัดกรีเอาอะไรออกจากบอร์ดที่ทาน้ำยาเคลือบทับเอาไว้ อาจจะต้องออกแรงขูดเอาน้ำยาที่เคลือบทับขา ทับตะกั่วออกก่อน จะได้บัดกรี เอาอุปกรณ์ออกได้ง่าย ไม่งั้น คงได้กลิ่นเหม็นไหม้ กว่าตะกั่วจะละลายคงเหม็นไปทั้งห้อง

แค่น้ำยาทาเล็บ ขวดละไม่กี่บาท ก็ทาวงจรเล็กๆ แบบนี้ได้เป็นสิบๆ วงจร ซื้อครั้งเดียว ใช้งานกันไปยาวๆ เลย ในภาพที่เห็นนั้น ทาทับด้วยน้ำยาทาเล็บแล้ว จุดที่ติดตั้งวงจร ก็ยังเป็นตำแหน่งใต้แผงโซล่าเซลอยู่ดี แต่ร่องรอยของความชื้น ไม่ได้ลุกลามเพิ่มขึ้น ร่องรอยยังอยู่ในตำแหน่งเดิม และคงอยู่แค่นั้นมาหลายเดือนแล้ว ผ่านฝนมาหลายฝน (หมายถึงฝนตกมาแล้วหลายๆ รอบ ไม่ใช้ผ่านมาหลายฤดูฝนนะ) ก็ยังทำงานได้ดี ถูกต้องตามที่ควรจะเป็น ต่อจากนี้ ก็คงจะต้องหากล่องมาใส่เป็นเรื่องเป็นราวแล้ว เพราะวงจรนี้ ทำงานได้ดี ตรงตามที่ต้องการ จึงไม่จำเป็นต้องทดลองอีกต่อไป แต่นำมาใช้งานจริงจังได้แล้ว เมื่อใช้งานได้จริงจัง ก็ต้องทะนุถนมมันสักหน่อย หากล่องมาใส่ให้เรียบร้อยเนอะ